Cengiz Demir
Kayıtlı Kullanıcı
Laboratuvardan aldığım o beyaz kâğıdın üzerindeki kalın, koyu harflerle yazılmış TSH değerine bakıyorum; rakam sınırları aşmış, yukarı tırmanmış. İnsanın içi bir tuhaf oluyor tabii, ne yalan söyleyeyim, sanki vücudumun içindeki o gizli orkestra şefi birdenbire yorulmuş da tempoyu kaçırmış gibi hissediyorum. Tiroid bezinin tembellik yaptığını, hipofizin de ona "hadi uyan artık" diye avazı çıktığı kadar bağırdığını anlamak için öyle allameicihan olmaya gerek yok aslında. Yüksek TSH, tiroidin kana yeterince hormon salamadığının, o küçük kelebeğin kanatlarının yorulduğunun açık bir kanıtı. Peki şimdi ne olacak, hemen karamsarlığa mı kapılacağız?
Dahiliye koridorlarında sıra beklerken insan her kafadan çıkan bir sesi dinliyor ister istemez; kimi "dereotu ye geçer" diyor, kimi "hemen ilaca sarılma" diye akıl veriyor ki, vallahi billahi şaşırıp kalıyor bünye. Bir sabah uyanıyorsunuz, içinizde hiçbir şeye karşı en ufak bir istek yok, ayaklarınız geri geri gidiyor. İşte o an anlıyorsunuz ki bu sadece basit bir yorgunluk, gündelik bir halsizlik meselesi değil. Vücut resmen yavaş çekim moduna almış kendini. Hücrelerin metabolizma hızı düştükçe, sanki akan zamanın ritmi de sizin için ağırlaşıyor. Oysa reçete edilen o küçük hapları düzenli almak, sabah aç karnına o ritüeli aksatmamak işin temel kuralıymış...
Hapı yuttuktan sonra hemen mucize beklemek de bizim gibi sabırsız insanların en büyük hatası galiba. Tiroid hormonu öyle bugünden yarına pat diye yerine koyulabilen, eksikliği hemen giderilebilen bir şey değil ki abi, zamana yayılıyor her şey. Doktorumun "altı hafta sonra tekrar kan vereceksin" dediği anı hatırlıyorum da, o süre bana bir asır gibi gelmişti. Ama işin aslı, dokuların o yeni hormone seviyesine alışması, hücrelerin kapılarını yeniden açması gerçekten de haftalar alıyor. Acele etmemek, sabırla beklemek, vücudun sesine kulak vermek gerekiyor bu süreçte. Zira acele işe şeytan karışır derler ya, tiroid tedavisinde de bu durum birebir geçerli.
Beslenme meselesi ise tam bir derya deniz, nereye çeksen oraya gidiyor, herkes kendince bir uzman kesilmiş başımıza. İyotlu tuz mu kullanalım, yoksa o popüler kaya tuzlarına mı yönelelim sorusu kafamı az kurcalamadı zamanında. Eğer ortada bir Hashimoto gerçeği varsa, yani bağışıklık sistemi kendi tiroidine savaş açmışsa, fazla iyot yangına körükle gitmekten farksız olabiliyor bazen. Karahanayı, brokoliyi, çiğ goitrojenik besinleri sofradan tamamen kaldırmak mı lazım peki? Yok canım, abartmamak kaydıyla, pişirerek yendiğinde o kadar da korkulacak bir şey olmadığını yaşayarak öğrendim ben de.
Gece yatağa yattığımda kalbimin ritmini dinliyorum bazen, acaba bugün TSH ne alemde diye kendi kendime sormadan edemiyorum. Stres denilen o görünmez düşman var ya, işte o yüksek TSH’ın en yakın dostu, onu besleyen en büyük kaynak belki de. Kortizol seviyesi tavan yaptığında tiroid mekanizması da ister istemez sekteye uğruyor, sistem kilitleniyor resmen. Hayatı biraz nadasa bırakmak, her şeyi kontrol etme sevdasından vazgeçmek gerekiyor sanırım. Ama işte söylemesi kolay, uygulamaya gelince...
Bazen sadece laboratuvar sonuçlarındaki o soğuk rakamlara odaklanıp genel resmi kaçırıyoruz gibi geliyor bana. Rakamlar yüksek çıkabilir, ilaç dozu yetersiz kalabilir, mevsim geçişlerinde vücut afallayabilir; bunlar son derece insani, son derece normal döngüler. Önemli olan o TSH değerinin arkasındaki asıl hikayeyi okuyabilmek, yani kendi bedenimizle barış imzalamak. Kendimize şefkat göstermeyi unuttuğumuz anlarda, tiroid bezi de bize bir nevi isyan bayrağı açıyor sanki. Bir bardak ılık su eşliğinde alınan o sabah hapı, aslında kendimize verdiğimiz bir söz, küçük bir bakım sözleşmesi gibi.
Dahiliye koridorlarında sıra beklerken insan her kafadan çıkan bir sesi dinliyor ister istemez; kimi "dereotu ye geçer" diyor, kimi "hemen ilaca sarılma" diye akıl veriyor ki, vallahi billahi şaşırıp kalıyor bünye. Bir sabah uyanıyorsunuz, içinizde hiçbir şeye karşı en ufak bir istek yok, ayaklarınız geri geri gidiyor. İşte o an anlıyorsunuz ki bu sadece basit bir yorgunluk, gündelik bir halsizlik meselesi değil. Vücut resmen yavaş çekim moduna almış kendini. Hücrelerin metabolizma hızı düştükçe, sanki akan zamanın ritmi de sizin için ağırlaşıyor. Oysa reçete edilen o küçük hapları düzenli almak, sabah aç karnına o ritüeli aksatmamak işin temel kuralıymış...
Hapı yuttuktan sonra hemen mucize beklemek de bizim gibi sabırsız insanların en büyük hatası galiba. Tiroid hormonu öyle bugünden yarına pat diye yerine koyulabilen, eksikliği hemen giderilebilen bir şey değil ki abi, zamana yayılıyor her şey. Doktorumun "altı hafta sonra tekrar kan vereceksin" dediği anı hatırlıyorum da, o süre bana bir asır gibi gelmişti. Ama işin aslı, dokuların o yeni hormone seviyesine alışması, hücrelerin kapılarını yeniden açması gerçekten de haftalar alıyor. Acele etmemek, sabırla beklemek, vücudun sesine kulak vermek gerekiyor bu süreçte. Zira acele işe şeytan karışır derler ya, tiroid tedavisinde de bu durum birebir geçerli.
Beslenme meselesi ise tam bir derya deniz, nereye çeksen oraya gidiyor, herkes kendince bir uzman kesilmiş başımıza. İyotlu tuz mu kullanalım, yoksa o popüler kaya tuzlarına mı yönelelim sorusu kafamı az kurcalamadı zamanında. Eğer ortada bir Hashimoto gerçeği varsa, yani bağışıklık sistemi kendi tiroidine savaş açmışsa, fazla iyot yangına körükle gitmekten farksız olabiliyor bazen. Karahanayı, brokoliyi, çiğ goitrojenik besinleri sofradan tamamen kaldırmak mı lazım peki? Yok canım, abartmamak kaydıyla, pişirerek yendiğinde o kadar da korkulacak bir şey olmadığını yaşayarak öğrendim ben de.
Gece yatağa yattığımda kalbimin ritmini dinliyorum bazen, acaba bugün TSH ne alemde diye kendi kendime sormadan edemiyorum. Stres denilen o görünmez düşman var ya, işte o yüksek TSH’ın en yakın dostu, onu besleyen en büyük kaynak belki de. Kortizol seviyesi tavan yaptığında tiroid mekanizması da ister istemez sekteye uğruyor, sistem kilitleniyor resmen. Hayatı biraz nadasa bırakmak, her şeyi kontrol etme sevdasından vazgeçmek gerekiyor sanırım. Ama işte söylemesi kolay, uygulamaya gelince...
Bazen sadece laboratuvar sonuçlarındaki o soğuk rakamlara odaklanıp genel resmi kaçırıyoruz gibi geliyor bana. Rakamlar yüksek çıkabilir, ilaç dozu yetersiz kalabilir, mevsim geçişlerinde vücut afallayabilir; bunlar son derece insani, son derece normal döngüler. Önemli olan o TSH değerinin arkasındaki asıl hikayeyi okuyabilmek, yani kendi bedenimizle barış imzalamak. Kendimize şefkat göstermeyi unuttuğumuz anlarda, tiroid bezi de bize bir nevi isyan bayrağı açıyor sanki. Bir bardak ılık su eşliğinde alınan o sabah hapı, aslında kendimize verdiğimiz bir söz, küçük bir bakım sözleşmesi gibi.
