Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
Gözümüzün o en arka duvarını bir duvar kağıdı gibi hassasça kaplayan retina tabakası, vitreo-retinal arayüzdeki traksiyonların şiddetlenmesiyle maalesef yırtılabiliyor. Vallahi billahi şakaya gelecek bir durum değil bu; hani aniden gözünüzün önünden bir şimşek çakar, bir ışık patlar ya... Tıpta fotopsi diyoruz biz buna. Vitreus jeli yaşla birlikte sıvılaşıp retinadan ayrılmaya çalışırken o dokuyu öyle bir çekiştirir ki, mekanik uyarı beyne direkt ışık patlaması olarak gider. Eğer son zamanlarda karanlık odada bile durup dururken gözünüzün içinde o çakan şimşekleri görüyorsanız, arkadaki o incecik zarda mikro düzeyde bir yırtılma başlamış demektir...
Uçuşan cisimler, kurum yağmurları veya aniden beliren o siyah noktalar aslında vitreus odasındaki mikroskobik kanamaların ya da pigment hücrelerinin gölgesidir. Retina yırtıldığı an, açığa çıkan retina pigment epiteli hücreleri o jelin içine doğru saçılmaya başlar abi ya, sanki gözünün önüne bir tül perde inmiş gibi hissedersin. Sıvılaşan vitreus bu yırtıktan içeri sızarsa iş daha da büyür. Her zaman gittiğiniz o rutin kontrolleri sakın ama sakın aksatmayın; çünkü bu uçuşan nesnelerin sayısındaki ani artış, yırtığın büyüdüğünün ve retina dekolmanına doğru evrildiğinin en net kanıtıdır.
Görme alanının üstüne, altından veya yanlarından çekilen o kara perde varya... Periferik görme alanının daralması, retinadaki o yırtığın artık alt katmanlara sıvı kaçırmasıyla dokunun besleyici koryokapillaris tabakasından ayrılmaya başladığını gösterir. Görmeyi sağlayan fotoreseptör hücreleri, yani o koni ve basil hücreleri oksijensiz kalıyor o an, düşünsenize bir kere! Sıvı retinayı kaldırdıkça, görüş alanınızın bir kısmı tamamen karanlığa gömülür. Bir sabah uyanırsınız ve dış dünyayı sanki yarım bir çerçeveden izliyormuş gibi...
Miyop derecesi yüksek olan hastaların aksiyel uzunluğu fazla olduğu için retina tabakaları zaten doğuştan itibaren normalden çok daha ince ve gergindir. Bu yapısal zayıflık, periferik retinada 'lattice' adı verilen dejenerasyon sahaları oluşturur ki buralar yırtılmaya en müsait, en kırılgan bölgelerdir. Yüksek miyopsanız ve gözünüzün önünde ani bir örümcek ağı görüntüsü oluştuysa hiç vakit kaybetmeden o biyomikroskopik muayene koltuğuna oturmanız gerekir. Çünkü erken evrede yakalanan bir yırtık, argon lazer fotokoagülasyon yöntemiyle çepeçevre sarılıp bariyerlenebilirken, gecikildiğinde ameliyat masası kaçınılmaz olur.
Işık kırılmalarının retinanın tam merkezindeki odak noktası olan makula bölgesi henüz zarar görmediyse, yani yırtık merkeze ulaşmadıysa merkezi görüşünüz tamamen normal kalabilir. Bakıyorsun, merkezi keskinliğin yerinde ama yan taraflarda bir tuhaflık var, algılayamıyorsun tam olarak. İşte bu sinsi süreç insanı yanıltır; "nasıl olsa iyi görüyorum" diyerek hastaneye gitmeyi ertelemek yapılabilecek en büyük hatadır. Görme yetisinin kalıcı olarak korunması, tamamen o yırtığın makulayı içine almadan, yani merkezi retina dokusunu yerinden oynatmadan önce dikilmesiyle, lazerlenmesiyle mümkündür.
Uçuşan cisimler, kurum yağmurları veya aniden beliren o siyah noktalar aslında vitreus odasındaki mikroskobik kanamaların ya da pigment hücrelerinin gölgesidir. Retina yırtıldığı an, açığa çıkan retina pigment epiteli hücreleri o jelin içine doğru saçılmaya başlar abi ya, sanki gözünün önüne bir tül perde inmiş gibi hissedersin. Sıvılaşan vitreus bu yırtıktan içeri sızarsa iş daha da büyür. Her zaman gittiğiniz o rutin kontrolleri sakın ama sakın aksatmayın; çünkü bu uçuşan nesnelerin sayısındaki ani artış, yırtığın büyüdüğünün ve retina dekolmanına doğru evrildiğinin en net kanıtıdır.
Görme alanının üstüne, altından veya yanlarından çekilen o kara perde varya... Periferik görme alanının daralması, retinadaki o yırtığın artık alt katmanlara sıvı kaçırmasıyla dokunun besleyici koryokapillaris tabakasından ayrılmaya başladığını gösterir. Görmeyi sağlayan fotoreseptör hücreleri, yani o koni ve basil hücreleri oksijensiz kalıyor o an, düşünsenize bir kere! Sıvı retinayı kaldırdıkça, görüş alanınızın bir kısmı tamamen karanlığa gömülür. Bir sabah uyanırsınız ve dış dünyayı sanki yarım bir çerçeveden izliyormuş gibi...
Miyop derecesi yüksek olan hastaların aksiyel uzunluğu fazla olduğu için retina tabakaları zaten doğuştan itibaren normalden çok daha ince ve gergindir. Bu yapısal zayıflık, periferik retinada 'lattice' adı verilen dejenerasyon sahaları oluşturur ki buralar yırtılmaya en müsait, en kırılgan bölgelerdir. Yüksek miyopsanız ve gözünüzün önünde ani bir örümcek ağı görüntüsü oluştuysa hiç vakit kaybetmeden o biyomikroskopik muayene koltuğuna oturmanız gerekir. Çünkü erken evrede yakalanan bir yırtık, argon lazer fotokoagülasyon yöntemiyle çepeçevre sarılıp bariyerlenebilirken, gecikildiğinde ameliyat masası kaçınılmaz olur.
Işık kırılmalarının retinanın tam merkezindeki odak noktası olan makula bölgesi henüz zarar görmediyse, yani yırtık merkeze ulaşmadıysa merkezi görüşünüz tamamen normal kalabilir. Bakıyorsun, merkezi keskinliğin yerinde ama yan taraflarda bir tuhaflık var, algılayamıyorsun tam olarak. İşte bu sinsi süreç insanı yanıltır; "nasıl olsa iyi görüyorum" diyerek hastaneye gitmeyi ertelemek yapılabilecek en büyük hatadır. Görme yetisinin kalıcı olarak korunması, tamamen o yırtığın makulayı içine almadan, yani merkezi retina dokusunu yerinden oynatmadan önce dikilmesiyle, lazerlenmesiyle mümkündür.
