Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
Ameliyat masasına yatma fikri bile insanın tüylerini diken diken etmeye yetiyor, değil mi? Eskiden olsa boylu boyunca uzanan o derin kesikler, günlerce süren ağrılar ve aylarca geçmeyen dikiş izleri konuşulurdu ama işte teknoloji öyle bir yere geldi ki... Laparoskopik cerrahi dedikleri bu meret, aslında vücuda kocaman kapılar açmak yerine küçük anahtar deliklerinden sızma sanatı. Karın boşluğuna incecik kanüller yerleştirip içeriye karbondioksit gazı üflemek suretiyle kendilerine geniş bir çalışma odası yaratıyor cerrahlar; gazın hacmi genellikle 3 ila 4 litre civarında tutulur ki organlar birbirinden uzaklaşsın ve o meşhur teleskopik kamera, yani laparoskop içeri rahatça süzülebilsin.
Vallahi billahi eskiden "büyük cerrah büyük kesi yapar" derlerdi, şimdi kimsenin öyle bir fantezisi kalmadı açıkçası. Düşünsenize, o minicik delikten içeri gönderilen 5 veya 10 milimetrelik optik sistemler sayesinde içerideki her şey yüksek çözünürlüklü monitörlere yansıtılıyor, hem de normal gözün görebileceğinden katbekat daha büyük ve net bir şekilde! Hekim o ekrana bakarak mikro aletleri yönetiyor, dokuları milimetrik olarak milim milim milimetrik hassasiyetle ayırıyor, yakıyor, dikiyor. Tabii bu sırada karın içi basıncın 12-15 mmHg seviyesinde sabit tutulması hayati önem taşıyor, aksi takdirde hem solunum hem de dolaşım sisteminde ciddi sıkıntılar baş gösterebilir ki bunu hiçbir anestezi uzmanı istemez...
Hani bazen her şeyin en pratik yolunu ararız ya, tıp dünyasının en pratik ve zarif buluşlarından biri kesinlikle bu minimal invaziv yaklaşım diyebilirim. Hastanın ameliyat sonrası o yoğun bakım veya servis yatağında "Ah yandım, doğrulamıyorum" diye inlemesini neredeyse yarı yarıya azaltan bir yöntemden bahsediyoruz burada. Cilt kesisi küçük olunca doğal olarak vücudun verdiği inflamatuar yanıt, yani o meşhur savunma ve alarm reaksiyonu da çok daha sınırlı kalıyor. İmmün sistem gereksiz yere paniğe kapılmıyor, böylece enfeksiyon riski de kendiliğinden minimuma inmiş oluyor aslında.
Ama durun bir dakika, her eline laparoskop alan da bu işin piri olmuyor tabii, tecrübe burada her şeyden önce geliyor abi ya... Operasyonu gerçekleştiren ekibin el-göz koordinasyonu o kadar üst düzey olmalı ki, ekrandaki iki boyutlu görüntüye bakarak üç boyutlu bir derinlik hissiyle çalışabilmeliler. Trokar dediğimiz o giriş yollarının nereye yerleştirileceği bile tamamen matematiksel bir hesaplama gerektiriyor; eğer açıyı yanlış ayarlarsanız, aletler içeride birbirine çarpar ve ameliyat adeta bir kör dövüşüne döner ki bu da içerideki damarların veya organların yaralanması demek.
Safra kesesi mi alınacak, fıtık mı dikilecek, yoksa apandisitle vedalaşılacak mı? Günümüzde neredeyse tüm batın içi operasyonlar bu yöntemle tıkır tıkır hallediliyor artık. Hatta jinekolojik kistler, miyomlar, hatta kanser cerrahileri bile bu mikroskobik deliklerden hallediliyor ki hastalar aynı gün ayağa kalkıp akşamına evine yürüyerek gidebilsin... İşin sırrı, dokulara gösterilen o muazzam saygıda gizli aslında; ne kadar az dokunursan, o kadar az hasar verirsin ve iyileşme süreci de bir o kadar ışık hızında gerçekleşir.
Vallahi billahi eskiden "büyük cerrah büyük kesi yapar" derlerdi, şimdi kimsenin öyle bir fantezisi kalmadı açıkçası. Düşünsenize, o minicik delikten içeri gönderilen 5 veya 10 milimetrelik optik sistemler sayesinde içerideki her şey yüksek çözünürlüklü monitörlere yansıtılıyor, hem de normal gözün görebileceğinden katbekat daha büyük ve net bir şekilde! Hekim o ekrana bakarak mikro aletleri yönetiyor, dokuları milimetrik olarak milim milim milimetrik hassasiyetle ayırıyor, yakıyor, dikiyor. Tabii bu sırada karın içi basıncın 12-15 mmHg seviyesinde sabit tutulması hayati önem taşıyor, aksi takdirde hem solunum hem de dolaşım sisteminde ciddi sıkıntılar baş gösterebilir ki bunu hiçbir anestezi uzmanı istemez...
Hani bazen her şeyin en pratik yolunu ararız ya, tıp dünyasının en pratik ve zarif buluşlarından biri kesinlikle bu minimal invaziv yaklaşım diyebilirim. Hastanın ameliyat sonrası o yoğun bakım veya servis yatağında "Ah yandım, doğrulamıyorum" diye inlemesini neredeyse yarı yarıya azaltan bir yöntemden bahsediyoruz burada. Cilt kesisi küçük olunca doğal olarak vücudun verdiği inflamatuar yanıt, yani o meşhur savunma ve alarm reaksiyonu da çok daha sınırlı kalıyor. İmmün sistem gereksiz yere paniğe kapılmıyor, böylece enfeksiyon riski de kendiliğinden minimuma inmiş oluyor aslında.
Ama durun bir dakika, her eline laparoskop alan da bu işin piri olmuyor tabii, tecrübe burada her şeyden önce geliyor abi ya... Operasyonu gerçekleştiren ekibin el-göz koordinasyonu o kadar üst düzey olmalı ki, ekrandaki iki boyutlu görüntüye bakarak üç boyutlu bir derinlik hissiyle çalışabilmeliler. Trokar dediğimiz o giriş yollarının nereye yerleştirileceği bile tamamen matematiksel bir hesaplama gerektiriyor; eğer açıyı yanlış ayarlarsanız, aletler içeride birbirine çarpar ve ameliyat adeta bir kör dövüşüne döner ki bu da içerideki damarların veya organların yaralanması demek.
Safra kesesi mi alınacak, fıtık mı dikilecek, yoksa apandisitle vedalaşılacak mı? Günümüzde neredeyse tüm batın içi operasyonlar bu yöntemle tıkır tıkır hallediliyor artık. Hatta jinekolojik kistler, miyomlar, hatta kanser cerrahileri bile bu mikroskobik deliklerden hallediliyor ki hastalar aynı gün ayağa kalkıp akşamına evine yürüyerek gidebilsin... İşin sırrı, dokulara gösterilen o muazzam saygıda gizli aslında; ne kadar az dokunursan, o kadar az hasar verirsin ve iyileşme süreci de bir o kadar ışık hızında gerçekleşir.
