Ahmet Katan
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen hafta sanayide usta arkadaşın dükkanındayım, önümüze bir araç geldi ki sormayın; marşa basıyorsun tık yok, gösterge paneli ise adeta bir pavyon ışığı gibi yanıp sönüyor. Bizim millet hemen "akü bitmiş" der geçer ama işin aslı öyle değil işte, kaputu açıp multimetreyi alternatörün çıkış kutbuna dayadığımızda voltajın 12.2 volt civarında can çekiştiğini gördük. Normalde motor çalışırken o ibrenin 13.8 ila 14.7 volt arasında nazlı nazlı salınması gerekir, eğer bu değerlerin altındaysanız dinamonun içindeki o meşhur stator sargıları ya da kömürler ömrünü tamamlamış demektir. Hele bir de regülatör arızalandıysa, sisteme kafasına göre yüksek voltaj gönderip ampulleri patlatıverir...
Gece yolculuğunda farların bir an sönükleştiğini, gaz pedalına yüklendiğinizde ise aniden canlandığını fark ettiniz mi hiç? İşte bu tam olarak diyot tablasının (konjektörün) artık alternatif akımı doğru akıma çevirmekte zorlandığının, yani o canım doğru akımın dalgalandığının resmidir. Arabadaki silecekler yavaş döner, camlar yukarı bin dereden su getirerek çıkar ve siz radyonun sesini açtığınızda o meşhur parazit sesini, o ince vınlamayı duyarsınız. Dinamonun içindeki bilyalar dağılmaya başladığında ise motor kaputunun altından gelen o sürtünme sesi, o metalik uğultu...
Gösterge panelindeki o kırmızı akü sembolü aslında akünün kendisini değil, doğrudan şarj sisteminin felç olduğunu anlatır bize. Motor krank milinden aldığı tahrikle dönen o V kayışı gevşemiş veya aşınmışsa, alternatör kasnağını yeterli devirde döndüremez ve sistem manyetik alan üretimini keser. Sargılardaki izolasyonun kavrulmasıyla birlikte burnunuza gelen o keskin yanık plastik kokusu da cabası. Bir sabah erkenden yola çıkacakken o lambanın sönmediğini görmek, aslında "yakında yolda kalacaksın" demenin en kibar yoludur...
Şarj dinamosu arızasını anlamanın en pratik yollarından biri de motor çalışırken akü kutup başlarını ufaktan kontrol etmektir aslında. Gerçi yeni nesil yoğun beyinli araçlarda kutup başını sökmek tehlikelidir, sistemi tamamen kilitleyebilirsiniz, o yüzden siz en iyisi dijital bir voltmetre edinin. Motor rölantideyken farları, klimayı, arka cam rezistansını açın ve yük altındaki voltajı ölçün; eğer değer 13 voltun altına çakılıyorsa o dinamo artık emeklilik istiyordur. Unutmayın, bitik bir alternatör sağlam bir aküyü de birkaç günde tamamen sülfatlaşmaya götürür, yani kurutur...
Gece yolculuğunda farların bir an sönükleştiğini, gaz pedalına yüklendiğinizde ise aniden canlandığını fark ettiniz mi hiç? İşte bu tam olarak diyot tablasının (konjektörün) artık alternatif akımı doğru akıma çevirmekte zorlandığının, yani o canım doğru akımın dalgalandığının resmidir. Arabadaki silecekler yavaş döner, camlar yukarı bin dereden su getirerek çıkar ve siz radyonun sesini açtığınızda o meşhur parazit sesini, o ince vınlamayı duyarsınız. Dinamonun içindeki bilyalar dağılmaya başladığında ise motor kaputunun altından gelen o sürtünme sesi, o metalik uğultu...
Gösterge panelindeki o kırmızı akü sembolü aslında akünün kendisini değil, doğrudan şarj sisteminin felç olduğunu anlatır bize. Motor krank milinden aldığı tahrikle dönen o V kayışı gevşemiş veya aşınmışsa, alternatör kasnağını yeterli devirde döndüremez ve sistem manyetik alan üretimini keser. Sargılardaki izolasyonun kavrulmasıyla birlikte burnunuza gelen o keskin yanık plastik kokusu da cabası. Bir sabah erkenden yola çıkacakken o lambanın sönmediğini görmek, aslında "yakında yolda kalacaksın" demenin en kibar yoludur...
Şarj dinamosu arızasını anlamanın en pratik yollarından biri de motor çalışırken akü kutup başlarını ufaktan kontrol etmektir aslında. Gerçi yeni nesil yoğun beyinli araçlarda kutup başını sökmek tehlikelidir, sistemi tamamen kilitleyebilirsiniz, o yüzden siz en iyisi dijital bir voltmetre edinin. Motor rölantideyken farları, klimayı, arka cam rezistansını açın ve yük altındaki voltajı ölçün; eğer değer 13 voltun altına çakılıyorsa o dinamo artık emeklilik istiyordur. Unutmayın, bitik bir alternatör sağlam bir aküyü de birkaç günde tamamen sülfatlaşmaya götürür, yani kurutur...
