Ceren Kalaycı
Kayıtlı Kullanıcı
Tuvalete giriyorsun, her şey normal, derken o kırmızı lekeyi görüyorsun klozetin dibinde... İnsanın içi bir fena oluyor, eli ayağı buz kesiyor vallahi. Resmi raporlara baksanız "rektal kanama" der geçerler ama o an yaşanan panik, o kendi kendine sorulan "acaba kötü bir şey mi var" sorusu yok mu? Genelde altından çok korkulacak bir şey çıkmaz, hemen en kötüsünü düşünüp karalar bağlamamak lazım abi ya. Bir sakin olup durumu gözlemek, o ilk şoku atlatmak ilk kural.
Bazen sadece sert bir dışkılama yüzünden anüs çevresindeki o incecik deri yırtılıverir, anal fissür derler tıbba sorarsanız. Yani bildiğimiz çatlak işte, hani insanı hayattan bezdiren, tuvalete gitmeyi işkenceye çeviren o keskin sızı... Kurum kayıtlarında "anal bölgede travmaya bağlı yırtılma" diye geçer bu durum, kulağa ne kadar soğuk geliyor değil mi? Aslında lifli gıdaları az tüketmekten, susuz kalmaktan kaynaklanan tamamen mekanik bir zorlanma altı üstü. Kendinize bir iyilik yapın, bol su için, beslenmeyi düzeltin der uzmanlar.
Hemoroid denen o illet de var tabii, kimsenin yüksek sesle konuşamadığı ama neredeyse her iki kişiden birinin gizli derdi... Damarların orada resmen varis gibi genişlemesi, şişmesi ve en ufak bir baskıda sızdırmaya başlaması durumu. Resmi sağlık kılavuzlarında "intraabdominal basınç artışına bağlı vasküler genişleme" olarak tanımlanır ki insan okuyunca bile ürküyor. Ama işin aslı, uzun süre hareketsiz oturmaktan veya tuvalette telefonla saatler geçirmekten oluyor, vallahi bak. Kendinizi öyle çok sıkıştırmayın, o bölgedeki baskıyı azaltmaya çalışın.
Ama şimdi doğruya doğru, her kanamayı da öyle hafife alıp "aman canım hemoroiddir" deyip geçiştirmek büyük hata olur. Renk çok önemli burada; eğer kan öyle simsiyah, katran gibi geliyorsa ya da dışkının tam içine sinmişse durum değişir. Üst sindirim sisteminden, mide veya onikiparmak bağırsağından gelen eski bir kanamanın işareti olabilir bu çünkü. Sağlık bakanlığı spotlarında hep derler ya, "erken teşhis hayat kurtarır" diye, işte tam olarak bu nokta o nokta... İhmal etmeye gelmez, hemen bir genel cerraha görünmek en doğrusu.
Bağırsak duvarında oluşan o küçük kesecikler, yani divertiküller de bazen durup dururken kanama yapabiliyor. Ya da ne bileyim, ülseratif kolit gibi, Crohn gibi bağırsağın kendi kendini hırpaladığı o kronik iltihabi hastalıklar... Tıbbi literatürde "inflamatuar bağırsak hastalıkları" başlığı altında incelenir bu grup ve takibi gayet ciddidir. Vücut orada bir yerlerde bir yangı olduğunu, bir şeylerin yolunda gitmediğini resmen haykırıyor aslında. Kulak tıkamamak, o sinyali doğru okumak gerek.
Polipleri de unutmamak lazım, hani bağırsağın içinde kendi kendine büyüyen o küçük et benleri... Çoğu zaman sessiz sedasız dururlar ama bazen üzerlerinden kan sızdırıp varlıklarını belli ederler. İleride başa bela açmasınlar diye kolonoskopiyle girilip şıp diye alınıveriyorlar zaten, hiç korkulacak bir şey değil günümüz teknolojisinde. Resmi tarama programlarında 50 yaş üstüne bu yüzden ısrarla kolonoskopi öneriliyor ya... Tedbiri elden bırakmamak, zamanında o kontrolü yaptırmak hayati önem taşıyor.
Yani uzun lafın kısası, tuvalette o kırmızılığı görmek dünyanın sonu değil ama bir uyarı fişeği... Kendi kendinizin doktoru olmaya çalışıp eczaneden rastgele kremler sürmek yerine işi ehline bırakmak en temizi. Bir iki gün içinde geçmiyorsa, hele bir de kilo kaybı veya halsizlik eşlik ediyorsa... Hiç vakit kaybetmeden, randevuyu alıp o muayene odasına girmek en mantıklısı, benden söylemesi.
Bazen sadece sert bir dışkılama yüzünden anüs çevresindeki o incecik deri yırtılıverir, anal fissür derler tıbba sorarsanız. Yani bildiğimiz çatlak işte, hani insanı hayattan bezdiren, tuvalete gitmeyi işkenceye çeviren o keskin sızı... Kurum kayıtlarında "anal bölgede travmaya bağlı yırtılma" diye geçer bu durum, kulağa ne kadar soğuk geliyor değil mi? Aslında lifli gıdaları az tüketmekten, susuz kalmaktan kaynaklanan tamamen mekanik bir zorlanma altı üstü. Kendinize bir iyilik yapın, bol su için, beslenmeyi düzeltin der uzmanlar.
Hemoroid denen o illet de var tabii, kimsenin yüksek sesle konuşamadığı ama neredeyse her iki kişiden birinin gizli derdi... Damarların orada resmen varis gibi genişlemesi, şişmesi ve en ufak bir baskıda sızdırmaya başlaması durumu. Resmi sağlık kılavuzlarında "intraabdominal basınç artışına bağlı vasküler genişleme" olarak tanımlanır ki insan okuyunca bile ürküyor. Ama işin aslı, uzun süre hareketsiz oturmaktan veya tuvalette telefonla saatler geçirmekten oluyor, vallahi bak. Kendinizi öyle çok sıkıştırmayın, o bölgedeki baskıyı azaltmaya çalışın.
Ama şimdi doğruya doğru, her kanamayı da öyle hafife alıp "aman canım hemoroiddir" deyip geçiştirmek büyük hata olur. Renk çok önemli burada; eğer kan öyle simsiyah, katran gibi geliyorsa ya da dışkının tam içine sinmişse durum değişir. Üst sindirim sisteminden, mide veya onikiparmak bağırsağından gelen eski bir kanamanın işareti olabilir bu çünkü. Sağlık bakanlığı spotlarında hep derler ya, "erken teşhis hayat kurtarır" diye, işte tam olarak bu nokta o nokta... İhmal etmeye gelmez, hemen bir genel cerraha görünmek en doğrusu.
Bağırsak duvarında oluşan o küçük kesecikler, yani divertiküller de bazen durup dururken kanama yapabiliyor. Ya da ne bileyim, ülseratif kolit gibi, Crohn gibi bağırsağın kendi kendini hırpaladığı o kronik iltihabi hastalıklar... Tıbbi literatürde "inflamatuar bağırsak hastalıkları" başlığı altında incelenir bu grup ve takibi gayet ciddidir. Vücut orada bir yerlerde bir yangı olduğunu, bir şeylerin yolunda gitmediğini resmen haykırıyor aslında. Kulak tıkamamak, o sinyali doğru okumak gerek.
Polipleri de unutmamak lazım, hani bağırsağın içinde kendi kendine büyüyen o küçük et benleri... Çoğu zaman sessiz sedasız dururlar ama bazen üzerlerinden kan sızdırıp varlıklarını belli ederler. İleride başa bela açmasınlar diye kolonoskopiyle girilip şıp diye alınıveriyorlar zaten, hiç korkulacak bir şey değil günümüz teknolojisinde. Resmi tarama programlarında 50 yaş üstüne bu yüzden ısrarla kolonoskopi öneriliyor ya... Tedbiri elden bırakmamak, zamanında o kontrolü yaptırmak hayati önem taşıyor.
Yani uzun lafın kısası, tuvalette o kırmızılığı görmek dünyanın sonu değil ama bir uyarı fişeği... Kendi kendinizin doktoru olmaya çalışıp eczaneden rastgele kremler sürmek yerine işi ehline bırakmak en temizi. Bir iki gün içinde geçmiyorsa, hele bir de kilo kaybı veya halsizlik eşlik ediyorsa... Hiç vakit kaybetmeden, randevuyu alıp o muayene odasına girmek en mantıklısı, benden söylemesi.
