Çocuklarda karın ağrısı neden olur?

[Ahmet Katan]

Çocukların dilinden anlamak bazen gerçekten dünyanın en zor işi haline gelebiliyor, hele ki mevzu bahis o bitmek bilmeyen karın ağrıları olduğunda. Biz büyükler bile neresinin, nasıl ağrıdığını tam tarif edemezken küçücük bir çocuğun karnını tutup ağlaması karşısında elimiz ayağımız birbirine dolanıyor, ne yapacağımızı şaşırıyoruz vallahi. Genelde o an aklımıza hemen en kötü senaryolar geliyor, apandisit mi oldu acaba diye içimiz içimizi yiyor ama aslında durum çoğunlukla çok daha basit, çok daha masum şeylerden kaynaklanıyor. Mesela gün içinde üst üste yenen o abur cuburlar, gazlı içecekler ya da koştururken arada kaynayan düzensiz öğünler miniğin sindirim sistemini bir anda altüst etmeye yetiyor da artıyor bile. Bir bakıyorsunuz çocuk iki dakika önce kıvranırken, gazını çıkardıktan veya tuvalete çıktıktan hemen sonra hiçbir şey olmamış gibi cin gibi etrafta koşuşturmaya başlamış...

Hani bazen biz de strese girince midemize kramplar girer, sanki içimizde bir şeyler düğümleniyormuş gibi hissederiz ya, işte çocuklar da bu duygusal dalgalanmaları doğrudan karınlarında yaşıyorlar aslında. Okulda arkadaşıyla ettiği ufak bir kavga, öğretmeninden aldığı küçük bir ikaz ya da anne babanın evdeki o anki gerginliği direkt çocuğun o hassas karnına vurabiliyor. İnanın bana, çocukların psikolojisi yetişkinlerden çok daha şeffaf ve bu durum fiziksel belirti olarak ilk önce sindirim sisteminde kendini gösteriyor. Yani ortada hiçbir mikrop veya üşütme yokken bile sırf o anki kaygı yüzünden "Anne karnım çok ağrıyor" diye yanınıza gelebilirler, bu yüzden hemen ilaca sarılmak yerine biraz sakinleşmesini beklemek, sırtını sıvazlamak her şeyden daha iyi gelecektir. Tabii bir de okul çağındaki çocukların tuvalete gitmeyi üşendikleri için sürekli ertelemeleri gerçeği var ki, bu da bir süre sonra kronikleşen bir kabızlık ve haliyle bitmek bilmeyen sancılar olarak kapımızı çalıyor.

Peki, bu ağrıların arkasında yatan gizli mikrobik düşmanları nasıl gözden kaçırabiliriz, sonuçta kış aylarında veya mevsim geçişlerinde salgınlar havada uçuşuyor. Okuldan, kreşten ya da parktaki arkadaşından kaptığı basit bir mide mikrobu, o meşhur gastroenterit dediğimiz durum, çocuğu bir anda halsiz bırakıp sürekli bükülmesine yol açabiliyor. Böyle zamanlarda ağrıya genellikle hafif bir ateş, arkasından gelen mide bulantısı ve hatta ishal de eşlik etmeye başlıyor ki, o zaman durumun sadece bir gaz sancısı olmadığını anlıyoruz. Sıcak bir çorba içirmek, bol bol su tüketmesini sağlamak ve vücudun o mikrobu atmasına izin vermek bu süreçte yapabileceğimiz en mantıklı şey sanırım. Ama yine de insan anne baba olunca içi hiç rahat etmiyor, sürekli gözü çocuğun üzerinde oluyor haliyle...

Her ne kadar çoğunlukla masum sebeplerden bahsetsek de, bazı anlar var ki orada gerçekten durup bir düşünmek ve vakit kaybetmeden uzman bir hekime danışmak gerekiyor. Mesela çocuk ağrıdan dolayı uykusundan sıçrayarak uyanıyorsa, ağrı göbek deliğinin etrafından başlayıp sağ alt tarafa doğru kalıcı bir şekilde yerleştiyse ve siz o bölgeye dokunduğunuzda çığlık atacak gibi oluyorsa... İşte buralarda akan sular duruyor çünkü apandisit gibi cerrahi müdahale gerektiren ciddi durumlar tam da bu şekilde sinsice kendini gösterebiliyor. Bir de buna durdurulamayan kusmalar veya yüksek ateş ekleniyorsa, evde kendi kendimize yöntemler aramayı tamamen bırakıp en yakın acil servisin yolunu tutmamız en doğrusu olacaktır. Bizler ne kadar tecrübeli olursak olalım, doktorun yapacağı tek bir muayene veya basit bir ultrason ultrasonografi tetkiki içimizi tamamen rahatlatmaya yetiyor da artıyor.