Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
Evlerimizin neşesi, o minik canlar günlerce tuvalete çıkamayınca sanki evin içindeki bütün hava ağırlaşıyor, nefes alamaz oluyoruz vallahi. Tıp dünyası buna pelvik taban dissinerjisi veya kolonik geçiş süresinin uzaması diyor ama gelin görün ki ananın babanın yüreğine sorun siz onu... Kalın bağırsağın yani kolonun mukozal yüzeyinden epitel hücreler aracılığıyla aşırı su emilmesi sonucu o dışkı taş gibi sertleşiyor, çocuk da acı çekecek diye korkudan iyice baskılıyor refleksi. Sırf o ağrıyı duymamak için anal sfinkter kaslarını sıkıp duruyor kuzular, dışkıyı rektumda beklettikçe de durum bir kısır döngüye, tam bir kabusa dönüşüyor işte. Beslenmede lif yok, su yok, ee ne olacak...
Hani bazen diyoruz ya bu çocuk niye böyle huysuz, niye hiçbir şey yemiyor diye, meğer dertleri içindeymiş de haberimiz yokmuş abi ya. Enterik sinir sisteminin mekanoreseptörleri, yani o bağırsağın duvarındaki gerilimi algılayan minik haberciler, dışkı biriktikçe beyne sinyal göndermeyi bile bırakıyor bir süre sonra. Kolon peristaltizmi, yani o bağırsakların dalgalanma hareketi yavaşlayınca çocukta iştahsızlık da baş gösteriyor, karın şişliği de gaz sancısı da peşinden geliyor tabii. Beslenme listesine bakıyorsun; hep rafine karbonhidrat, hep paketli gıda, hani nerede o bağırsaktaki dost bakterilerin besleneceği prebiyotik lifler? Çocuğun mikrobiyotası resmen alarm veriyor, yararlı bakterilerin oranı düşüp disbiyozis oluşunca sindirim sistemi tamamen kilitleniyor anlayacağınız.
Süt içsin diye ısrar ediyoruz, faydalı zannediyoruz ama bazen o çok sevdiğimiz inek sütü proteinleri bağırsakta gizli bir düşmana dönüşebiliyor inan olsun. İnek sütü alerjisine bağlı gelişen proktokolit durumlarında, rektum mukozasında oluşan o mikroskobik inflamasyon ve ödem, bağırsak motilitesini yani çalışma hızını öyle bir baltalıyor ki... Günlerce süren o sessiz bekleyişlerin arkasında meğer bu immünolojik reaksiyon yatıyormuş, biz de çocuk inat ediyor sanıyoruz. Eğer beslenmeden bu kazein ve peynir altı suyu proteinlerini bir süre tamamen çıkarmazsanız, o bağırsak duvarındaki yangıyı söndürmeniz, o dışkıyı yumuşatmanız neredeyse imkansız hale geliyor.
Okul çağındaki o ilk günler, o yabancı tuvaletlerin soğukluğu ve çocukların hissettiği o derin aidiyetsizlik duygusu nelere mal oluyor bir bilseniz... Psikojenik kaynaklı fonksiyonel kabızlık dedikleri şey tam olarak bu; çocuk okulda veya kreşte tuvalete gitmeyi reddediyor, sempatik sinir sistemi devreye giriyor ve gastrointestinal sistemin çalışmasını yavaşlatıyor. Kortizol ve adrenalin hormonları tavan yapınca bağırsak hareketleri bıçak gibi kesiliyor, o an o dışkılama refleksi tamamen baskılanıyor işte. Evdeki huzursuzluklar, taşınmalar, kardeş kıskançlıkları bile o minik bağırsakların düğüm düğüm olmasına yetiyor da artıyor bile...
Günde kaç bardak su içiyor bu çocuklar, şöyle bir dönüp kendimize dürüstçe soralım mı, vallahi billahi ihmal ediyoruz bu konuyu. Vücutta sıvı açığı oluştuğunda, yani dehidrasyon başladığında, organizma akıllıca davranıp hayatta kalmak için kolondaki son damla suyu bile geri emiyor. Haliyle dışkının hacmi küçülüyor, kütlesi azalıyor ve bağırsak içindeki o hidrasyon dengesi tamamen bozularak fekal impaksiyon dediğimiz o sert dışkı tıkaçları meydana geliyor. Çocuğa zorla ilaç içirmek yerine, o bağırsak lümenindeki osmotik basıncı dengeleyecek bol sıvıyı ve çözünür lifleri hayatına sokmak en mantıklı çözüm yolu aslında.
Hani bazen diyoruz ya bu çocuk niye böyle huysuz, niye hiçbir şey yemiyor diye, meğer dertleri içindeymiş de haberimiz yokmuş abi ya. Enterik sinir sisteminin mekanoreseptörleri, yani o bağırsağın duvarındaki gerilimi algılayan minik haberciler, dışkı biriktikçe beyne sinyal göndermeyi bile bırakıyor bir süre sonra. Kolon peristaltizmi, yani o bağırsakların dalgalanma hareketi yavaşlayınca çocukta iştahsızlık da baş gösteriyor, karın şişliği de gaz sancısı da peşinden geliyor tabii. Beslenme listesine bakıyorsun; hep rafine karbonhidrat, hep paketli gıda, hani nerede o bağırsaktaki dost bakterilerin besleneceği prebiyotik lifler? Çocuğun mikrobiyotası resmen alarm veriyor, yararlı bakterilerin oranı düşüp disbiyozis oluşunca sindirim sistemi tamamen kilitleniyor anlayacağınız.
Süt içsin diye ısrar ediyoruz, faydalı zannediyoruz ama bazen o çok sevdiğimiz inek sütü proteinleri bağırsakta gizli bir düşmana dönüşebiliyor inan olsun. İnek sütü alerjisine bağlı gelişen proktokolit durumlarında, rektum mukozasında oluşan o mikroskobik inflamasyon ve ödem, bağırsak motilitesini yani çalışma hızını öyle bir baltalıyor ki... Günlerce süren o sessiz bekleyişlerin arkasında meğer bu immünolojik reaksiyon yatıyormuş, biz de çocuk inat ediyor sanıyoruz. Eğer beslenmeden bu kazein ve peynir altı suyu proteinlerini bir süre tamamen çıkarmazsanız, o bağırsak duvarındaki yangıyı söndürmeniz, o dışkıyı yumuşatmanız neredeyse imkansız hale geliyor.
Okul çağındaki o ilk günler, o yabancı tuvaletlerin soğukluğu ve çocukların hissettiği o derin aidiyetsizlik duygusu nelere mal oluyor bir bilseniz... Psikojenik kaynaklı fonksiyonel kabızlık dedikleri şey tam olarak bu; çocuk okulda veya kreşte tuvalete gitmeyi reddediyor, sempatik sinir sistemi devreye giriyor ve gastrointestinal sistemin çalışmasını yavaşlatıyor. Kortizol ve adrenalin hormonları tavan yapınca bağırsak hareketleri bıçak gibi kesiliyor, o an o dışkılama refleksi tamamen baskılanıyor işte. Evdeki huzursuzluklar, taşınmalar, kardeş kıskançlıkları bile o minik bağırsakların düğüm düğüm olmasına yetiyor da artıyor bile...
Günde kaç bardak su içiyor bu çocuklar, şöyle bir dönüp kendimize dürüstçe soralım mı, vallahi billahi ihmal ediyoruz bu konuyu. Vücutta sıvı açığı oluştuğunda, yani dehidrasyon başladığında, organizma akıllıca davranıp hayatta kalmak için kolondaki son damla suyu bile geri emiyor. Haliyle dışkının hacmi küçülüyor, kütlesi azalıyor ve bağırsak içindeki o hidrasyon dengesi tamamen bozularak fekal impaksiyon dediğimiz o sert dışkı tıkaçları meydana geliyor. Çocuğa zorla ilaç içirmek yerine, o bağırsak lümenindeki osmotik basıncı dengeleyecek bol sıvıyı ve çözünür lifleri hayatına sokmak en mantıklı çözüm yolu aslında.
