Ahmet Katan
Kayıtlı Kullanıcı
Vücudumuz, kusursuz çalışan bir saat gibi görünse de aslında her an raydan çıkmaya hazır, son derece hassas bir biyolojik kimya laboratuvarıdır. Kadın bedeninin o meşhur aylık döngüsü, her şeyin yolunda gittiğini fısıldayan gizli bir karnedir aslında ve bu karneye bazen hiç beklenmedik kırık notlar düşebilir. Adet gecikmesi denildiğinde akla ilk gelen ihtimal hep aynı olsa da, işin aslı çok daha karmaşık, çok daha derindir... Bir gün uyanırsınız ve o takvimin şaştığını görürsünüz; işte o an içinizde başlayan o hafif panik hali aslında tamamen hormonların kendi arasındaki bir güç savaşından ibarettir. Hormonlar demişken, öyle hemen korkup köşeye çekilmenin bir alemi yok tabii, bazen sadece sistemin ufak bir dinlenmeye ihtiyacı olur.
Modern hayatın üzerimize fırlattığı o devasa stres dalgası, hipotalamus denen o küçük ama acımasız merkezi doğrudan felç etme gücüne sahiptir. Şaka yapmıyorum, beyninizin bu bölgesi doğrudan yumurtalıklarınıza "çalış" ya da "dur" emrini veren ana şalterdir ve siz patronunuzla kavga ederken ya da faturaları düşünürken o şalteri çat diye indirebilir. Yani stres altındayken vücut kendini adeta bir savaş alanında hisseder ve hayati olmayan tüm fonksiyonları, en başta da üremeyi askıya alır. Ne gerek var şimdi durduk yere sistemi yormaya diye düşünür akıllı organizma... Vallahi billahi, bazen sırf çok uykusuz kaldınız ya da kafaya bir şeyi takıp dert ettiniz diye o düzen bir anda altüst olabilir.
Beslenme alışkanlıklarınızdaki ani ve sert değişimler, tartıdaki ibrenin bir aşağı bir yukarı deli gibi oynaması doğrudan adet düzeninizi hedef alan gizli bir suikastçıdır. Hızla verilen kilolar, hırslı diyetler ya da tam aksine kontrolsüzce alınan o fazlalıklar vücudun yağ oranını değiştirerek östrojen üretimini baltalar. Eğer bedeninizde yeterince yağ yoksa, hormon fabrikası üretimi durdurur; çünkü hamileliği kaldırabilecek bir depo olmadığını bilir. Kendinizi aşırı zorladığınız o ağır spor seansları da buna dahil tabii... Bazen sadece durmak, bedene ihtiyacı olan o besinleri ve şefkati vermek her şeyi yoluna sokar, kendinizi hırpalamayı bırakın artık.
Tiroid bezinin tembelliği ya da tam aksine aşırı heyecanlı çalışması, tüm metabolizmayı yöneten orkestra şefinin detone olmasından başka bir şey değildir. Kelebek şeklindeki o minicik organın salgıladığı hormonlar azıcık saptı mı, adet döngüsü de kafasına göre takılmaya başlar. Sadece tiroid de değil, polikistik over sendromu dediğimiz o yaygın durum da yumurtalıklarda küçük kistler oluşturarak düzeni tamamen sabote edebilir. Neden her ay aynı ritimde gitsin ki diye isyan eder adeta hormonlar... Bir bakarsınız her şey birbirine girmiş, günler haftaları kovalamış ama tık yok...
Kullandığınız bazı ilaçlar, özellikle de o acil durumlar için kurtarıcı görülen ertesi gün hapları ya da yeni başladığınız doğum kontrol yöntemleri hormonal haritanızı tamamen yeniden çizer. Vücuda dışarıdan verilen her sentetik hormon, içerideki o doğal dengenin kafasını fena halde karıştırır ve sistemin yön duygusunu kaybettirir. Abi ya, alt tarafı bir hap yuttum ne olacak demeyin; o hap içeride adeta bir fırtına koparıyor ve vücudun toparlanması bazen aylar alabiliyor. Bu yüzden eczaneden kafanıza göre aldığınız her kimyasalın bir faturası olduğunu unutmamak, bedenin sesine kulak vermek gerekiyor.
Biyolojik saatin yavaş yavaş veda şarkısını çalmaya başladığı premenopoz dönemi, her kadının hayatında elbet karşılaşacağı doğal bir geçiş sürecidir. Yumurta rezervleri tükendikçe döngüler seyrekleşir, bazen kırk günde bir, bazen üç ayda bir gelmeye başlar ve bu durum son derece normaldir. Bu bir son değil, sadece bedenin yeni bir evreye, yeni bir bilgeliğe adım atışıdır... Eğer yaşınız bu sınırlara yakınsa panik yapmak yerine bu değişimi kucaklayın, her mevsimin kendi güzelliği vardır sonuçta. Yine de, her ihtimale karşı bir uzmanın kapısını çalıp o hormon paneline baktırmak en mantıklısı, kendinizi ihmal etmeyin.
Modern hayatın üzerimize fırlattığı o devasa stres dalgası, hipotalamus denen o küçük ama acımasız merkezi doğrudan felç etme gücüne sahiptir. Şaka yapmıyorum, beyninizin bu bölgesi doğrudan yumurtalıklarınıza "çalış" ya da "dur" emrini veren ana şalterdir ve siz patronunuzla kavga ederken ya da faturaları düşünürken o şalteri çat diye indirebilir. Yani stres altındayken vücut kendini adeta bir savaş alanında hisseder ve hayati olmayan tüm fonksiyonları, en başta da üremeyi askıya alır. Ne gerek var şimdi durduk yere sistemi yormaya diye düşünür akıllı organizma... Vallahi billahi, bazen sırf çok uykusuz kaldınız ya da kafaya bir şeyi takıp dert ettiniz diye o düzen bir anda altüst olabilir.
Beslenme alışkanlıklarınızdaki ani ve sert değişimler, tartıdaki ibrenin bir aşağı bir yukarı deli gibi oynaması doğrudan adet düzeninizi hedef alan gizli bir suikastçıdır. Hızla verilen kilolar, hırslı diyetler ya da tam aksine kontrolsüzce alınan o fazlalıklar vücudun yağ oranını değiştirerek östrojen üretimini baltalar. Eğer bedeninizde yeterince yağ yoksa, hormon fabrikası üretimi durdurur; çünkü hamileliği kaldırabilecek bir depo olmadığını bilir. Kendinizi aşırı zorladığınız o ağır spor seansları da buna dahil tabii... Bazen sadece durmak, bedene ihtiyacı olan o besinleri ve şefkati vermek her şeyi yoluna sokar, kendinizi hırpalamayı bırakın artık.
Tiroid bezinin tembelliği ya da tam aksine aşırı heyecanlı çalışması, tüm metabolizmayı yöneten orkestra şefinin detone olmasından başka bir şey değildir. Kelebek şeklindeki o minicik organın salgıladığı hormonlar azıcık saptı mı, adet döngüsü de kafasına göre takılmaya başlar. Sadece tiroid de değil, polikistik over sendromu dediğimiz o yaygın durum da yumurtalıklarda küçük kistler oluşturarak düzeni tamamen sabote edebilir. Neden her ay aynı ritimde gitsin ki diye isyan eder adeta hormonlar... Bir bakarsınız her şey birbirine girmiş, günler haftaları kovalamış ama tık yok...
Kullandığınız bazı ilaçlar, özellikle de o acil durumlar için kurtarıcı görülen ertesi gün hapları ya da yeni başladığınız doğum kontrol yöntemleri hormonal haritanızı tamamen yeniden çizer. Vücuda dışarıdan verilen her sentetik hormon, içerideki o doğal dengenin kafasını fena halde karıştırır ve sistemin yön duygusunu kaybettirir. Abi ya, alt tarafı bir hap yuttum ne olacak demeyin; o hap içeride adeta bir fırtına koparıyor ve vücudun toparlanması bazen aylar alabiliyor. Bu yüzden eczaneden kafanıza göre aldığınız her kimyasalın bir faturası olduğunu unutmamak, bedenin sesine kulak vermek gerekiyor.
Biyolojik saatin yavaş yavaş veda şarkısını çalmaya başladığı premenopoz dönemi, her kadının hayatında elbet karşılaşacağı doğal bir geçiş sürecidir. Yumurta rezervleri tükendikçe döngüler seyrekleşir, bazen kırk günde bir, bazen üç ayda bir gelmeye başlar ve bu durum son derece normaldir. Bu bir son değil, sadece bedenin yeni bir evreye, yeni bir bilgeliğe adım atışıdır... Eğer yaşınız bu sınırlara yakınsa panik yapmak yerine bu değişimi kucaklayın, her mevsimin kendi güzelliği vardır sonuçta. Yine de, her ihtimale karşı bir uzmanın kapısını çalıp o hormon paneline baktırmak en mantıklısı, kendinizi ihmal etmeyin.
