Cengiz Demir
Kayıtlı Kullanıcı
Sancı hafiften yoklamaya başladığında ya da duşta eline o garip sertlik geldiğinde, insanın içini amansız bir huzursuzluk kaplar ya... Kasık bölgesinde beliren bir şişlikten bahsediyorum; hani öyle hemen geçip gitmeyen, bazen ayakta durdukça büyüyen, yatınca ortadan kaybolan o garip kitle. Tıpta biz buna genel olarak anatomik dokuların yer değiştirmesi ya meblağ olarak sıvı birikimi deriz de, işin aslı vücudun feryadıdır bu. Karın duvarındaki o zayıf noktayı bulan organlar, çoğunlukla da ince bağırsak ilmekleri, dışarı doğru fıtıklaşır; yani o bildiğimiz inguinal herni vakası yaşanır.
Yıllarca sahada sağlık haberi kovalarken ne hikayeler dinledik; adam kasığındaki bıldırcın yumurtası büyüklüğündeki çıkıntıyı aylar boyu "ağır kaldırdım, kasım ezildi" diye geçiştirmeye çalışmış abi, billahi akıl alır gibi değil. Oysa kasık kanalı dedikleri o hassas yapının içerisinden geçen femoral ven ya da arter çevresindeki lenf nodları, vücudun herhangi bir yerindeki enfeksiyona reaksiyon verip şişebilir. Lenfadenopati der hekimler buna; yani sistemdeki karakolların alarm vermesi, mikropla savaşırken o bezlerin reaktif olarak büyümesi durumu.
Bazen de hiç beklemediğin bir anda, lenf falan değil de sadece yağ dokusunun kendisi tıkandığı için lipom dediğimiz o iyi huylu kitleler beliriverir cilt altında. Hani bastırırsın, hafif kayar gibi olur ya elinin altından... İşte o yumuşak, hareketli yapı aslında en zararsız senaryolardan biridir fakat yine de ultrason cihazının altına yatmadan "canım bir şey olmaz" demek büyük kumar. Hele bir de femoral fıtık dedikleri, kadınlarda biraz daha sık rastladığımız o meret var ki; bacak ile kasığın birleştiği o daracık kanala sıkıştı mı doku, iş kan akımının bozulmasına, yani strangülasyona kadar gider.
Sadece fiziksel zorlanma mı sebep olur sanıyorsunuz; uzun süren kronik öksürükler, kabızlık yüzünden sürekli ıkınmalar, hatta prostat büyümesine bağlı olarak idrar yaparken zorlanmalar bile o karın içi basıncını intraabdominal seviyede öyle bir artırır ki... Dokular zamanla esner, incelir ve en sonunda bariyer çöker. Vücut adeta "ben artık bu basınca dayanamıyorum" diye bas bas bağırır o küçük şişlikle.
Sporcularda da çok görürüz bunu, adüktör kas grubunun kemiğe yapışma yerindeki o kronik inflamasyonlar, yani osteitis pubis denen illet duruma yol açtığında, kasık bölgesinde ödemle karışık yalancı bir şişlik hissi oluşur. Hangi doktora gitsen sana önce bir elle muayene, ardından Doppler ultrasonografi önerecektir zaten. Yani bir bakıma, o dokunun içinde kan akışı var mı, kitle katı mı yoksa kistik bir yapı mı, saniyeler içinde dökülür ekrana.
Bir de şu epididimit ya da hidrosel meseleleri var ki, testislere yakın kasık kıvrımlarında sıvı birikmesiyle seyreder ve insanı bazen yürüyemez hale getirir. Ağrı testis bölgesinden kasığa doğru yayılır, bacağın iç kısmına vurur buram buram... Dokunduğun zaman o sıcaklığı, o inflamatuar reaksiyonu hissedersin; hani sanki oradaki doku kendi kendine yanıyormuş gibi.
Aman diyeyim, şişliğin rengi morarmaya başladıysa, yanına bir de şiddetli mide bulantısı ile kusma eklendiyse hiç vakit kaybetmeden acil servisin yolunu tutmak şart. Çünkü boğulmuş fıtık dediğimiz durum gerçekleşmiş olabilir ve o saatten sonra geçen her dakika, bağırsak dokusunun canlılığını kaybetmesi demek... Ne bileyim, ertelememek, kendi kendine teşhis koymaya çalışmamak en doğrusu sanırım.
Yıllarca sahada sağlık haberi kovalarken ne hikayeler dinledik; adam kasığındaki bıldırcın yumurtası büyüklüğündeki çıkıntıyı aylar boyu "ağır kaldırdım, kasım ezildi" diye geçiştirmeye çalışmış abi, billahi akıl alır gibi değil. Oysa kasık kanalı dedikleri o hassas yapının içerisinden geçen femoral ven ya da arter çevresindeki lenf nodları, vücudun herhangi bir yerindeki enfeksiyona reaksiyon verip şişebilir. Lenfadenopati der hekimler buna; yani sistemdeki karakolların alarm vermesi, mikropla savaşırken o bezlerin reaktif olarak büyümesi durumu.
Bazen de hiç beklemediğin bir anda, lenf falan değil de sadece yağ dokusunun kendisi tıkandığı için lipom dediğimiz o iyi huylu kitleler beliriverir cilt altında. Hani bastırırsın, hafif kayar gibi olur ya elinin altından... İşte o yumuşak, hareketli yapı aslında en zararsız senaryolardan biridir fakat yine de ultrason cihazının altına yatmadan "canım bir şey olmaz" demek büyük kumar. Hele bir de femoral fıtık dedikleri, kadınlarda biraz daha sık rastladığımız o meret var ki; bacak ile kasığın birleştiği o daracık kanala sıkıştı mı doku, iş kan akımının bozulmasına, yani strangülasyona kadar gider.
Sadece fiziksel zorlanma mı sebep olur sanıyorsunuz; uzun süren kronik öksürükler, kabızlık yüzünden sürekli ıkınmalar, hatta prostat büyümesine bağlı olarak idrar yaparken zorlanmalar bile o karın içi basıncını intraabdominal seviyede öyle bir artırır ki... Dokular zamanla esner, incelir ve en sonunda bariyer çöker. Vücut adeta "ben artık bu basınca dayanamıyorum" diye bas bas bağırır o küçük şişlikle.
Sporcularda da çok görürüz bunu, adüktör kas grubunun kemiğe yapışma yerindeki o kronik inflamasyonlar, yani osteitis pubis denen illet duruma yol açtığında, kasık bölgesinde ödemle karışık yalancı bir şişlik hissi oluşur. Hangi doktora gitsen sana önce bir elle muayene, ardından Doppler ultrasonografi önerecektir zaten. Yani bir bakıma, o dokunun içinde kan akışı var mı, kitle katı mı yoksa kistik bir yapı mı, saniyeler içinde dökülür ekrana.
Bir de şu epididimit ya da hidrosel meseleleri var ki, testislere yakın kasık kıvrımlarında sıvı birikmesiyle seyreder ve insanı bazen yürüyemez hale getirir. Ağrı testis bölgesinden kasığa doğru yayılır, bacağın iç kısmına vurur buram buram... Dokunduğun zaman o sıcaklığı, o inflamatuar reaksiyonu hissedersin; hani sanki oradaki doku kendi kendine yanıyormuş gibi.
Aman diyeyim, şişliğin rengi morarmaya başladıysa, yanına bir de şiddetli mide bulantısı ile kusma eklendiyse hiç vakit kaybetmeden acil servisin yolunu tutmak şart. Çünkü boğulmuş fıtık dediğimiz durum gerçekleşmiş olabilir ve o saatten sonra geçen her dakika, bağırsak dokusunun canlılığını kaybetmesi demek... Ne bileyim, ertelememek, kendi kendine teşhis koymaya çalışmamak en doğrusu sanırım.
