Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
Kaputu açtığınızda o devasa motor bloğunun yanında masumca duran radyatör fanı, aslında motorun can damarıdır. İşlevini yitirdiği an, yani o kanatlar dönmeyi bıraktığında, silindir kapağının bükülmesi işten bile değildir. Krank milinin yarattığı kinetik enerji ısıya dönüşürken, radyatör fanı bu ısıyı atmosferik havayla takas etmekle görevlidir. Fan motorunun içindeki kömürlerin bitmesi veya sargıların yüksek akımdan ötürü kavrulması arızanın ana nedenlerindendir. Dur kalk trafikteyseniz ve hararet ibresi bir anda dikilmeye başladıysa... İşte orada durup düşünmek gerekir.
Hararet müşürü denilen o küçük sensör, soğutma sıvısının sıcaklığını ölçemediğinde fanı devreye sokacak sinyali de ECU’ya, yani aracın beynine gönderemez. Sistem kör kalır. Sensörün direnç değerleri zamanla bozulur ve fan, motor cayır cayır yanarken bile sessizliğe gömülür. Kablolardaki korozyon veya gevşek bir soket bağlantısı koca bir motoru hurdaya çıkarabilir. Dijital multimetre ile müşürün ohm değerini ölçmeden arızanın yerini tam olarak saptayamazsınız. Soketleri kontrol edin, oksitlenme varsa hemen temizleyin.
Radyatör fanı arızası kendisini sadece hararet çizgisiyle belli etmez, klimayı açtığınızda içeriye üflenen o sıcak hava da aslında sistemdeki bir tıkanıklığın ya da röle yanmasının habercisidir. Klima kondansatörü ile radyatör peş peşe durur ve fan ikisini birden soğutmak zorundadır. Fan rölesi yüksek amperaj yüzünden yapışıp kaldığında, fan ya sürekli çalışır ya da hiç tepki vermez. Sürekli çalışan fan aküyü bitirirken, hiç çalışmayan fan ise motor bloğundaki contaları yakar. Sigorta kutusunu açıp fan simgeli o küçük plastik parçayı çekip çıkarmak çok mu zor? Kararmışsa, gitmiştir o sigorta.
Plastik kanatların balansının bozulması veya mil yatağının aşınması, motor devri yükseldikçe kabine feci bir titreme ve uğultu verir. Rulmanlar kuruyup aşındığında fan döner dönmesine ama çıkardığı o metalik ses aslında "beni değiştir" çığlığıdır. Termostatın kapalı kalmasıyla fan arızası çok sık karıştırılır; oysa termostat açmadığında radyatörün kendisi soğuk kalır ve fan ne yapsın... Eğer radyatör üst hortumu sıcak, alt hortumu buz gibiyse suçlu fan değil, termostattır. Doğru teşhis koymak, sanayide gereksiz yere binlerce lira harcamanın önüne geçer.
Antifriz kullanılmayan sistemlerde oluşan kireç ve pas, fan müşürünün ucunu kaplayarak onun yalıtılmasına neden olur. Isıyı hissedemeyen müşür de fanı tetikleyemez doğal olarak. Saf su ve kaliteli bir soğutma sıvısı karışımı kullanmıyorsanız, o fanın bozulmasını zaten kendi ellerinizle hazırlıyorsunuz demektir. Elektrikli fanların motoru, yapıları gereği su sızdırmaz olmalıdır ancak motor yıkama esnasında içeri sızan tazyikli su o hassas sargıları kısa devre yaptırır. Motoru temiz tutacağım derken elektrik sistemini çökertmek... Adımlarınızı dikkatli atın, soğutma sisteminin şakası olmaz.
Hararet müşürü denilen o küçük sensör, soğutma sıvısının sıcaklığını ölçemediğinde fanı devreye sokacak sinyali de ECU’ya, yani aracın beynine gönderemez. Sistem kör kalır. Sensörün direnç değerleri zamanla bozulur ve fan, motor cayır cayır yanarken bile sessizliğe gömülür. Kablolardaki korozyon veya gevşek bir soket bağlantısı koca bir motoru hurdaya çıkarabilir. Dijital multimetre ile müşürün ohm değerini ölçmeden arızanın yerini tam olarak saptayamazsınız. Soketleri kontrol edin, oksitlenme varsa hemen temizleyin.
Radyatör fanı arızası kendisini sadece hararet çizgisiyle belli etmez, klimayı açtığınızda içeriye üflenen o sıcak hava da aslında sistemdeki bir tıkanıklığın ya da röle yanmasının habercisidir. Klima kondansatörü ile radyatör peş peşe durur ve fan ikisini birden soğutmak zorundadır. Fan rölesi yüksek amperaj yüzünden yapışıp kaldığında, fan ya sürekli çalışır ya da hiç tepki vermez. Sürekli çalışan fan aküyü bitirirken, hiç çalışmayan fan ise motor bloğundaki contaları yakar. Sigorta kutusunu açıp fan simgeli o küçük plastik parçayı çekip çıkarmak çok mu zor? Kararmışsa, gitmiştir o sigorta.
Plastik kanatların balansının bozulması veya mil yatağının aşınması, motor devri yükseldikçe kabine feci bir titreme ve uğultu verir. Rulmanlar kuruyup aşındığında fan döner dönmesine ama çıkardığı o metalik ses aslında "beni değiştir" çığlığıdır. Termostatın kapalı kalmasıyla fan arızası çok sık karıştırılır; oysa termostat açmadığında radyatörün kendisi soğuk kalır ve fan ne yapsın... Eğer radyatör üst hortumu sıcak, alt hortumu buz gibiyse suçlu fan değil, termostattır. Doğru teşhis koymak, sanayide gereksiz yere binlerce lira harcamanın önüne geçer.
Antifriz kullanılmayan sistemlerde oluşan kireç ve pas, fan müşürünün ucunu kaplayarak onun yalıtılmasına neden olur. Isıyı hissedemeyen müşür de fanı tetikleyemez doğal olarak. Saf su ve kaliteli bir soğutma sıvısı karışımı kullanmıyorsanız, o fanın bozulmasını zaten kendi ellerinizle hazırlıyorsunuz demektir. Elektrikli fanların motoru, yapıları gereği su sızdırmaz olmalıdır ancak motor yıkama esnasında içeri sızan tazyikli su o hassas sargıları kısa devre yaptırır. Motoru temiz tutacağım derken elektrik sistemini çökertmek... Adımlarınızı dikkatli atın, soğutma sisteminin şakası olmaz.
