Göz kızarıklığı neden olur?

[Ahmet Katan]

Sabah uyanıp aynaya baktığınızda o can sıkıcı kırmızı manzarayla karşılaşmak... İnsanın bütün neşesini kaçırmaya yetiyor vallahi, kimse gözlerinin kıpkırmızı olmasını istemez neticede. Bilgisayar başında saatlerce aralıksız çalışmak, o ekrandan bu ekrana zıplamak zaten başlı başına bir dertken, bir de üzerine odadaki klimalı kuru hava eklenince gözün o hassas tabakası resmen isyan bayrağını çekiyor. Hani bazen gözümüzün içinde bir kum tanesi varmış gibi acayip bir batma hissederiz ya, işte o an kılcal damarlar çoktan genişlemiş ve yüzeye doğru hücum etmiş demektir. Şehir hayatının o bitmek bilmeyen tozu dumanı, egzoz gazları da cabası tabii; dışarıda beş dakika yürümek bile gözleri kıpkırmızı birer domatese çevirmeye yetebiliyor bazen. Kuruluk deyip geçiyoruz ama vücudun en savunmasız, en narin organından bahsediyoruz şurada, biraz özen göstermek, o ekrandan kafayı kaldırıp arada bir uzaklara bakmak çok mu zor yani...

Alerji mevzusu ise bambaşka bir karın ağrısı, bahar geldi mi o uçuşan polenler yüzünden ortalıkta ağlamaklı gözlerle gezen o kadar çok insan var ki. Sadece polen de değil hani; evdeki o minik dostlarımızın tüyleri, görünmez toz akarları, hatta belki de sırf güzel koksun diye sıktığınız o yeni parfüm bile göz kapaklarının altını bir anda savaş alanına çevirebiliyor. Gözü hunharca kaşımak, ovalamak o an için inanılmaz bir rahatlama hissi verse de aslında yangına körükle gitmekten farksız, damarları iyice çatlatıp durumu çok daha beter bir boyuta taşıyor. İster istemez ellerimizi sürekli yüzümüze götürüyoruz gün içinde ama o görünmez mikroplar gözün o şeffaf tabakasına bir ulaştı mı, al başına belayı... Enfeksiyon dediğimiz şey öyle sinsice yerleşiyor ki, sabah göz kapakların birbirine yapışmış halde uyanınca anlıyorsun durumu ancak.

Şu lens kullananların hali de bazen beni benden alıyor abi ya, temizlik kurallarını falan hiçe sayan o kadar çok insan var ki etrafta. Süresi geçmiş lensi takmaya devam etmek, solüsyonu yenilemeden aynı sıvının içinde günlerce bekletmek, hatta daha da fenası o lenslerle fosur fosur uyumak resmen göze "gel beni mikrop kaptır" demekle eşdeğer. Kornea dediğimiz o pürüzsüz doku oksijensiz kaldığı an can havliyle etraftaki damarlardan kan çekmeye başlıyor, haliyle o bembeyaz kısım bir anda kırmızı bir haritaya dönüyor. Hani bazen çok acil bir işiniz olur da gözünüzü bile kırpmadan ekrana kilitlenirsiniz ya, işte o esnada gözü kırpmayı unuttuğumuz için lens tabakası kuruyup zımpara gibi sürtünmeye başlıyor içeriye. Şakaya gelmeyecek bir mevzu bu, eğer o kızarıklığa bir de hafiften bulanık görme ya da zonklama gibi bir ağrı eşlik ediyorsa iş ciddi demektir, hiç vakit kaybetmeden bir uzmana görünmekte fayda var...

Bazen de hiç öyle büyük bir hastalık falan aramaya gerek kalmaz, sadece bir gece önceki o kalitesiz, uykusuz geçen saatlerin faturasıdır bu kırmızı görünüm. Vücut dinlenemeyince, o göz kapakları hak ettiği uykuyu alamayınca damarlar da gevşiyor ve renk direkt dışarı vuruyor haliyle. Sadece uykusuzluk mu, hayır, akşam arkadaşlarla oturup bir iki kadeh bir şey içtiyseniz ya da sigara dumanının yoğun olduğu bir ortamda saatlerce muhabbet ettiyseniz ertesi gün o aynadaki görüntü kaçınılmaz oluyor. Tansiyonun aniden fırlaması veya çok şiddetli bir hapşırma krizi bile gözdeki o gözle görülmeyen mikroskobik damarlardan birini çatlatıp kan oturmasına yol açabiliyor ki, o görüntü genelde insanı acayip korkutur. Aslında kendi kendimize yapabileceğimiz en basit şey, şöyle temiz bir tülbenti ılık suyla ıslatıp gözün üzerine koyup beş on dakika uzanmak, o damarları biraz sakinleştirmek...