Sibel Hoca
Kayıtlı Kullanıcı
Ağzındaki o sinsi savaşı hiç düşündün mü? Sen kahveni yudumlarken, arkada milyarlarca mikrop, yani o meşhur Streptococcus mutans ve arkadaşları, diş minene savaş açıyor bile... Vallahi durum ciddi, hiç öyle hafife alınacak bir mevzu değil bu.
Şekerli bir şeyler yediğin an o bakteriler bayram ediyor, biliyorsun değil mi? Karbonhidratları öyle bir iştahla mayalıyorlar ki ortaya çıkan laktik asit doğrudan dişinin koruyucu kalkanına, yani o sert hidroksitapatit kristallerine saldırıyor. Sonrası malum, pH seviyesi bir anda 5.5'in altına iniveriyor.
Asit bombardımanı başlayınca diş minesindeki kalsiyum ve fosfat iyonları çözünüp gitmeye başlıyor; biz buna teknik olarak demineralizasyon diyoruz. Yani kalkan yavaş yavaş eriyor, gözenekler açılıyor...
Aslında tükürüğün harika bir tamponlama kapasitesi var, içindeki bikarbonat iyonlarıyla ortamı nötralize etmeye çalışıyor sürekli. Ama sen gün boyu durmadan bir şeyler atıştırıp o asidik ortamı sürekli kılarsan, zavallı tükürük ne yapsın, hangi birine yetişsin abi ya?
Gözünle göremediğin o mikroskobik gözenekler zamanla birleşiyor ve mine tabakasında gözle görülür o kahverengi, siyahımsı lekeler oluşuyor. İşte o an köprüden önceki son çıkışı kaçırdın demektir, çünkü süreç dentin tabakasına sirayet etmek üzere...
Dentin dediğimiz yer mineye göre çok daha yumuşak, organik madde oranı yüksek ve binlerce mikro tübülle kaplı bir yapı. Asit buraya bir ulaştı mı, o sinsi çürük resmen otobana çıkmış gibi hızla ilerliyor, sinirlere doğru yol alıyor.
Soğuk bir su içtiğinde içini sızlatan o keskin acı var ya... Hah, işte o dentin tübüllerindeki sıvı hareketinin doğrudan pulpadaki sinir uçlarını uyarmasından kaynaklanıyor, yani sinyaller "ben buradayım" diye bas bas bağırıyor artık.
Aslında işi bu raddeye getirmemek tamamen senin elinde, florürlü bir macunla o demineralize olmuş bölgeleri remineralize etmek, yani mineyi yeniden inşa etmek o kadar zor değil ki...
Pulpa odasına, yani dişin o canlı, kan damarları ve sinirlerle dolu kalbine ulaştığında ise artık geri dönüşsüz bir pulpitis süreci başlıyor. Ağrıdan geceleri uyuyamadığın, duvarları tırmaladığın o kabus dolu anlar...
Dişinin anatomisini gözünün önüne getir bir; en dışta o aşılmaz sandığın kalkan, ortada hassas dentin ve en derinde canlı öz... Sen o kalkanı korumazsan içeri sızan bakteriler eninde sonunda o canım dişi tamamen çürütüp bitirecek...
Şekerli bir şeyler yediğin an o bakteriler bayram ediyor, biliyorsun değil mi? Karbonhidratları öyle bir iştahla mayalıyorlar ki ortaya çıkan laktik asit doğrudan dişinin koruyucu kalkanına, yani o sert hidroksitapatit kristallerine saldırıyor. Sonrası malum, pH seviyesi bir anda 5.5'in altına iniveriyor.
Asit bombardımanı başlayınca diş minesindeki kalsiyum ve fosfat iyonları çözünüp gitmeye başlıyor; biz buna teknik olarak demineralizasyon diyoruz. Yani kalkan yavaş yavaş eriyor, gözenekler açılıyor...
Aslında tükürüğün harika bir tamponlama kapasitesi var, içindeki bikarbonat iyonlarıyla ortamı nötralize etmeye çalışıyor sürekli. Ama sen gün boyu durmadan bir şeyler atıştırıp o asidik ortamı sürekli kılarsan, zavallı tükürük ne yapsın, hangi birine yetişsin abi ya?
Gözünle göremediğin o mikroskobik gözenekler zamanla birleşiyor ve mine tabakasında gözle görülür o kahverengi, siyahımsı lekeler oluşuyor. İşte o an köprüden önceki son çıkışı kaçırdın demektir, çünkü süreç dentin tabakasına sirayet etmek üzere...
Dentin dediğimiz yer mineye göre çok daha yumuşak, organik madde oranı yüksek ve binlerce mikro tübülle kaplı bir yapı. Asit buraya bir ulaştı mı, o sinsi çürük resmen otobana çıkmış gibi hızla ilerliyor, sinirlere doğru yol alıyor.
Soğuk bir su içtiğinde içini sızlatan o keskin acı var ya... Hah, işte o dentin tübüllerindeki sıvı hareketinin doğrudan pulpadaki sinir uçlarını uyarmasından kaynaklanıyor, yani sinyaller "ben buradayım" diye bas bas bağırıyor artık.
Aslında işi bu raddeye getirmemek tamamen senin elinde, florürlü bir macunla o demineralize olmuş bölgeleri remineralize etmek, yani mineyi yeniden inşa etmek o kadar zor değil ki...
Pulpa odasına, yani dişin o canlı, kan damarları ve sinirlerle dolu kalbine ulaştığında ise artık geri dönüşsüz bir pulpitis süreci başlıyor. Ağrıdan geceleri uyuyamadığın, duvarları tırmaladığın o kabus dolu anlar...
Dişinin anatomisini gözünün önüne getir bir; en dışta o aşılmaz sandığın kalkan, ortada hassas dentin ve en derinde canlı öz... Sen o kalkanı korumazsan içeri sızan bakteriler eninde sonunda o canım dişi tamamen çürütüp bitirecek...
