Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
O dijital derecedeki 38 rakamını ilk gördüğümüz an var ya, işte orada zaman duruyor sanki. Anneler, babalar, hatta evdeki anneanneler bile bir anda odanın ortasında donakalıyoruz. Yılların gazeteciliğiyle kaç tane kriz anı yönettim, kaç tane büyük habere koştum ama evdeki o küçücük bedenin ısınmaya başlaması kadar kimyamızı bozan çok az şey gördüm doğrusu. Vallahi billahi, insan ne kadar tecrübeli olursa olsun, o an panik dalgası kapıyı çalıyor işte. Aslında vücut içeride muazzam bir savaş veriyor, mikroplara karşı kendi savunma mekanizmasını devreye sokuyor ama gel de bunu o an bizim telaşlı kalbimize anlat...
Derecenin kaçı gösterdiğinden ziyade, çocuğun gözünün içine bakmak gerekiyor galiba biraz da. Biz hep o sayılara takılıyoruz, gözümüz sürekli ekranda ama çocuk orada ne yapıyor, nasıl davranıyor? Eğer 38,5 derece ateşle evde hala top peşinde koşuyor, neşesinden bir şey kaybetmiyorsa, o kadar da korkulacak bir durum yok demektir aslında. Tam tersi de mümkün tabii; derece henüz 37,8’i gösterirken çocuk bir köşede büzülüp kaldıysa, gözünün feri söndüyse tehlike çanları biraz daha yakından çalıyor olabilir. Sayılara köle olmamak, çocuğun genel durumunu, o anki halsizliğini veya canlılığını tartmak en büyük kılavuzumuz olmalı.
Bebekler söz konusu olduğunda ise akan sular duruyor, orada akan zamanın ritmi bile tamamen değişiyor. Özellikle ilk üç aydaki o minicik bebeklerin vücut ısısı 38 dereceye ulaştıysa hiç vakit kaybetmeden hastane yolunu tutmak gerekiyor, şakası yok bu işin abi ya. Büyük çocuklardaki gibi "dur biraz bekleyelim, üstünü soyup gözlemleyelim" lüksümüz pek olmuyor bu dönemde. Küçücük bir enfeksiyon bile o savunmasız bünyelerde çok hızlı yayılabiliyor çünkü. İlk doksan gün bizim için adeta kırmızı çizgi, en ufak bir ısı artışında hemen uzman bir elin değmesi şart.
Gece yarısı nöbetleri başlar sonra, saat başı kalkıp o alna dokunmalar, karanlıkta yönünü bulmaya çalışmalar... Ateş 39 dereceyi zorlamaya başladığında evdeki hava iyice ağırlaşır, nefesler tutulur. İşte tam bu sınırlarda, yani 39 ve üzerinde, hele bir de bu durum ilaçlara rağmen düşmüyorsa, ısrarla yerinde sayıyorsa artık alarm durumuna geçme vaktimiz gelmiştir. Sadece derece de değil, yanına eklenen o tuhaf titremeler, sayıklamalar veya hiçbir şekilde teselli edilemeyen o ağlama krizleri... İnsanın eli ayağı birbirine dolanıyor, ne yapacağını şaşırıyor bazen.
Bir de şu havale korkusu var ki, hepimizin kabusu, adını anarken bile dilimizi ısırdığımız o gizli düşman... Çoğu zaman ateşin ne kadar yüksek olduğundan ziyade, ne kadar hızlı yükseldiği tetikliyor bu durumu aslında. Birdenbire, aniden fırlayan bir ateş, vücudun dengesini bir anda altüst edebiliyor işte. Her yüksek ateş mutlaka havaleye yol açacak diye bir kural yok elbet, sakin kalmak bu yüzden çok önemli ama... İnsan yine de o ihtimali düşünmeden edemiyor, içinin ürpermesine engel olamıyor.
Hemen ilaçlara sarılmak, şurupları peş peşe dayamak da yaptığımız en büyük hatalardan biri galiba, aceleciliğimiz yüzünden baltalıyoruz bazen süreci. Isıyı hemen düşüreceğiz diye çocuğun bağışıklık sisteminin o güzelim mücadelesini yarıda kesiveriyoruz kendi ellerimizle. Ilık bir duş aldırmak, odanın havasını serinletmek, üzerindeki o kalın kıyafetleri tek tek soyup rahatlatmak ilk aşamada o kadar büyük bir konfor sağlıyor ki anlatamam. İlaç dediğin şey bir kurtarıcı gibi kenarda beklemeli, hemen ilk dakikada sahneye sürülmemeli.
Sıvı tüketimi, yani o çocuğun içine bir gıdım su, bir kaşık çorba sokabilmek aslında işin gizli kahramanı. Vücut ısındıkça adeta bir buhar kazanı gibi su kaybediyor içeride, kuruyor çocuk resmen. Zorla bir şeyler yedirmek yerine, sık sık ama azar azar su içirmek, komposto suyu vermek o ateşi içeriden soğutmanın en doğal yolu. Biz genelde yemeğe odaklarız kafayı, "çocuk aç kaldı" diye hayıflanır dururuz ama asıl mesele susuz kalmaması, o motorun susuz çalışmaması.
Gözümüzü çocuktan ayırmadan, sakin ama son derece uyanık bir nöbetçi gibi başında beklemek bu sürecin altın kuralı sanırım. Ne zaman ki o ateş üç günden uzun sürer, ne zaman ki çocuk hiçbir şekilde sıvı kabul etmez ve sürekli uyku haline geçer... İşte o an, tüm o evdeki kulaktan dolma bilgileri, internet aramalarını bir kenara bırakıp profesyonel bir yardıma başvurmanın tam zamanıdır. Biz elimizden geleni yaptık, sınırlarımızı zorladık ama artık topu uzmanına devretme vakti geldi demektir.
Derecenin kaçı gösterdiğinden ziyade, çocuğun gözünün içine bakmak gerekiyor galiba biraz da. Biz hep o sayılara takılıyoruz, gözümüz sürekli ekranda ama çocuk orada ne yapıyor, nasıl davranıyor? Eğer 38,5 derece ateşle evde hala top peşinde koşuyor, neşesinden bir şey kaybetmiyorsa, o kadar da korkulacak bir durum yok demektir aslında. Tam tersi de mümkün tabii; derece henüz 37,8’i gösterirken çocuk bir köşede büzülüp kaldıysa, gözünün feri söndüyse tehlike çanları biraz daha yakından çalıyor olabilir. Sayılara köle olmamak, çocuğun genel durumunu, o anki halsizliğini veya canlılığını tartmak en büyük kılavuzumuz olmalı.
Bebekler söz konusu olduğunda ise akan sular duruyor, orada akan zamanın ritmi bile tamamen değişiyor. Özellikle ilk üç aydaki o minicik bebeklerin vücut ısısı 38 dereceye ulaştıysa hiç vakit kaybetmeden hastane yolunu tutmak gerekiyor, şakası yok bu işin abi ya. Büyük çocuklardaki gibi "dur biraz bekleyelim, üstünü soyup gözlemleyelim" lüksümüz pek olmuyor bu dönemde. Küçücük bir enfeksiyon bile o savunmasız bünyelerde çok hızlı yayılabiliyor çünkü. İlk doksan gün bizim için adeta kırmızı çizgi, en ufak bir ısı artışında hemen uzman bir elin değmesi şart.
Gece yarısı nöbetleri başlar sonra, saat başı kalkıp o alna dokunmalar, karanlıkta yönünü bulmaya çalışmalar... Ateş 39 dereceyi zorlamaya başladığında evdeki hava iyice ağırlaşır, nefesler tutulur. İşte tam bu sınırlarda, yani 39 ve üzerinde, hele bir de bu durum ilaçlara rağmen düşmüyorsa, ısrarla yerinde sayıyorsa artık alarm durumuna geçme vaktimiz gelmiştir. Sadece derece de değil, yanına eklenen o tuhaf titremeler, sayıklamalar veya hiçbir şekilde teselli edilemeyen o ağlama krizleri... İnsanın eli ayağı birbirine dolanıyor, ne yapacağını şaşırıyor bazen.
Bir de şu havale korkusu var ki, hepimizin kabusu, adını anarken bile dilimizi ısırdığımız o gizli düşman... Çoğu zaman ateşin ne kadar yüksek olduğundan ziyade, ne kadar hızlı yükseldiği tetikliyor bu durumu aslında. Birdenbire, aniden fırlayan bir ateş, vücudun dengesini bir anda altüst edebiliyor işte. Her yüksek ateş mutlaka havaleye yol açacak diye bir kural yok elbet, sakin kalmak bu yüzden çok önemli ama... İnsan yine de o ihtimali düşünmeden edemiyor, içinin ürpermesine engel olamıyor.
Hemen ilaçlara sarılmak, şurupları peş peşe dayamak da yaptığımız en büyük hatalardan biri galiba, aceleciliğimiz yüzünden baltalıyoruz bazen süreci. Isıyı hemen düşüreceğiz diye çocuğun bağışıklık sisteminin o güzelim mücadelesini yarıda kesiveriyoruz kendi ellerimizle. Ilık bir duş aldırmak, odanın havasını serinletmek, üzerindeki o kalın kıyafetleri tek tek soyup rahatlatmak ilk aşamada o kadar büyük bir konfor sağlıyor ki anlatamam. İlaç dediğin şey bir kurtarıcı gibi kenarda beklemeli, hemen ilk dakikada sahneye sürülmemeli.
Sıvı tüketimi, yani o çocuğun içine bir gıdım su, bir kaşık çorba sokabilmek aslında işin gizli kahramanı. Vücut ısındıkça adeta bir buhar kazanı gibi su kaybediyor içeride, kuruyor çocuk resmen. Zorla bir şeyler yedirmek yerine, sık sık ama azar azar su içirmek, komposto suyu vermek o ateşi içeriden soğutmanın en doğal yolu. Biz genelde yemeğe odaklarız kafayı, "çocuk aç kaldı" diye hayıflanır dururuz ama asıl mesele susuz kalmaması, o motorun susuz çalışmaması.
Gözümüzü çocuktan ayırmadan, sakin ama son derece uyanık bir nöbetçi gibi başında beklemek bu sürecin altın kuralı sanırım. Ne zaman ki o ateş üç günden uzun sürer, ne zaman ki çocuk hiçbir şekilde sıvı kabul etmez ve sürekli uyku haline geçer... İşte o an, tüm o evdeki kulaktan dolma bilgileri, internet aramalarını bir kenara bırakıp profesyonel bir yardıma başvurmanın tam zamanıdır. Biz elimizden geleni yaptık, sınırlarımızı zorladık ama artık topu uzmanına devretme vakti geldi demektir.
