Cengiz Demir
Kayıtlı Kullanıcı
Yenidoğanın o ilk günlerdeki mide kapasitesini gözünüzün önüne getirmekle başlayalım işe; vallahi billahi bir kiraz tanesinden daha büyük değil. Dolayısıyla "Bu çocuk doymuyor, sürekli ağlıyor" paniğiyle hemen mamaya sarılmak, aslında en sık düştüğümüz analitik hatalardan biri. İlk günlerde bebeğin ihtiyacı olan şey litrelerce süt değil, o her damlası altın değerinde olan yoğun kolostrumdur. Zaten doğa bunu öyle bir ayarlamış ki, ilk 24-48 saatte salgılanan o birkaç damla sarımsı sıvı, bebeğin hem bağışıklık sistemini cilalıyor hem de o küçücük mideyi yormadan doyuruyor. Yani ilk günlerdeki az miktardaki süt üretimi bir yetersizlik değil, tamamen fizyolojik bir uyum sürecidir...
Saat tutarak emzirmek mi, yoksa bebek her mıkırdandığında onu kucağa almak mı? Analitik bir süzgeçten geçirdiğimizde, katı kuralları olan emzirme saatlerinin bu erken aşamada pek bir işe yaramadığını görüyoruz. Bebek acıktığını sadece ağlayarak göstermez; ellerini ağzına götürür, aranır, göz kapaklarını oynatır. İşte tam o an, saat kaç olursa olsun emzirme zamanıdır. Aslında burada mesele sadece beslenmek de değil abi ya; ten tene temas dediğimiz o mucizevi bağın kurulması, sütün asıl tetikleyicisidir. Ne kadar çok temas, o kadar çok süt uyarımı...
İlk günlerin o kaotik havasında bebeğin yeterince beslenip beslenmediğini anlamanın en matematiksel yolu, bez takibinden geçiyor. İlk gün tek bir çişli bez normalken, günler ilerledikçe bu sayının artmasını, kaka renginin de siyahtan hardal sarısına dönmesini bekleriz. Eğer günde en az beş altı defa çişli bez alıyorsanız, o tartıdaki ufak düşüşlerden korkmanıza hiç gerek yok. Çünkü yenidoğanlar ilk hafta vücut sularının bir kısmını kaybederler ve bu son derece doğal bir fizyolojik kayıptır. Yani bebeğin ilk günlerde %7 ila %10 arasında kilo kaybetmesi sizi hemen paniğe sürüklemesin, bu durum geçici bir adaptasyon sürecidir.
Emzirme pozisyonunun mekaniğini çözmek, sürecin belki de en can alıcı noktasını oluşturuyor. Bebek sadece meme ucunu değil, kahverengi bölgenin olabildiğince büyük bir kısmını ağzına almalı ki o süt kanalları doğru dürüst sağılabilsin. Sadece meme ucunu kavrayan bir bebek hem havayı yutar hem de anneyi canından bezdirecek çatlaklara yol açar. Eğer canınız çok yanıyorsa, orada bir şeylerin ters gittiğini anlamak zor değil. Doğru pozisyonda emzirmek bir sanattır derler ya, aslında tamamen doğru açıyı ve doğru kavrama tekniğini bulma mühendisliğidir...
İlk günlerde biberon veya yalancı emzik kullanımı konusunda biraz mesafeli durmakta fayda var, hatta doğrudan uzak durun diyebilirim. Bebeklerin anne memesini emme refleksi ile silikon bir ucu emme mekanizması tamamen farklıdır ve bu durum kafa karışıklığına yol açar. "Aman canım, bir kereden bir şey olmaz" diyerek verilen o tek bir biberon, bebeğin memeyi reddetmesine giden yolu açabilir. Eğer tıbbi bir zorunluluktan dolayı ek gıda veya mama verilmesi gerekiyorsa, bunu biberon yerine kaşık arkasıyla veya özel kadehlerle yapmak en doğrusu...
Süt üretiminin hormonal arka planını incelediğimizde, annenin psikolojik durumunun ve dinlenme süresinin doğrudan başrolde olduğunu görürüz. Prolaktin ve oksitosin hormonları, stres altında adeta felç olur ve süt salınımını durdurur. Bu yüzden "Sütüm yetmiyor mu?" kaygısı, kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşebilir kolayca. Siz sakin kalıp bebeğinize odaklandığınızda, vücudunuz o kimyasal fabrikayı tıkır tıkır çalıştıracaktır zaten. Kendinize zaman tanıyın, bırakın ev dağınık kalsın, sadece o küçük mucizeyle aranızdaki ritme odaklanın...
Saat tutarak emzirmek mi, yoksa bebek her mıkırdandığında onu kucağa almak mı? Analitik bir süzgeçten geçirdiğimizde, katı kuralları olan emzirme saatlerinin bu erken aşamada pek bir işe yaramadığını görüyoruz. Bebek acıktığını sadece ağlayarak göstermez; ellerini ağzına götürür, aranır, göz kapaklarını oynatır. İşte tam o an, saat kaç olursa olsun emzirme zamanıdır. Aslında burada mesele sadece beslenmek de değil abi ya; ten tene temas dediğimiz o mucizevi bağın kurulması, sütün asıl tetikleyicisidir. Ne kadar çok temas, o kadar çok süt uyarımı...
İlk günlerin o kaotik havasında bebeğin yeterince beslenip beslenmediğini anlamanın en matematiksel yolu, bez takibinden geçiyor. İlk gün tek bir çişli bez normalken, günler ilerledikçe bu sayının artmasını, kaka renginin de siyahtan hardal sarısına dönmesini bekleriz. Eğer günde en az beş altı defa çişli bez alıyorsanız, o tartıdaki ufak düşüşlerden korkmanıza hiç gerek yok. Çünkü yenidoğanlar ilk hafta vücut sularının bir kısmını kaybederler ve bu son derece doğal bir fizyolojik kayıptır. Yani bebeğin ilk günlerde %7 ila %10 arasında kilo kaybetmesi sizi hemen paniğe sürüklemesin, bu durum geçici bir adaptasyon sürecidir.
Emzirme pozisyonunun mekaniğini çözmek, sürecin belki de en can alıcı noktasını oluşturuyor. Bebek sadece meme ucunu değil, kahverengi bölgenin olabildiğince büyük bir kısmını ağzına almalı ki o süt kanalları doğru dürüst sağılabilsin. Sadece meme ucunu kavrayan bir bebek hem havayı yutar hem de anneyi canından bezdirecek çatlaklara yol açar. Eğer canınız çok yanıyorsa, orada bir şeylerin ters gittiğini anlamak zor değil. Doğru pozisyonda emzirmek bir sanattır derler ya, aslında tamamen doğru açıyı ve doğru kavrama tekniğini bulma mühendisliğidir...
İlk günlerde biberon veya yalancı emzik kullanımı konusunda biraz mesafeli durmakta fayda var, hatta doğrudan uzak durun diyebilirim. Bebeklerin anne memesini emme refleksi ile silikon bir ucu emme mekanizması tamamen farklıdır ve bu durum kafa karışıklığına yol açar. "Aman canım, bir kereden bir şey olmaz" diyerek verilen o tek bir biberon, bebeğin memeyi reddetmesine giden yolu açabilir. Eğer tıbbi bir zorunluluktan dolayı ek gıda veya mama verilmesi gerekiyorsa, bunu biberon yerine kaşık arkasıyla veya özel kadehlerle yapmak en doğrusu...
Süt üretiminin hormonal arka planını incelediğimizde, annenin psikolojik durumunun ve dinlenme süresinin doğrudan başrolde olduğunu görürüz. Prolaktin ve oksitosin hormonları, stres altında adeta felç olur ve süt salınımını durdurur. Bu yüzden "Sütüm yetmiyor mu?" kaygısı, kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşebilir kolayca. Siz sakin kalıp bebeğinize odaklandığınızda, vücudunuz o kimyasal fabrikayı tıkır tıkır çalıştıracaktır zaten. Kendinize zaman tanıyın, bırakın ev dağınık kalsın, sadece o küçük mucizeyle aranızdaki ritme odaklanın...
