Cengiz Demir
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah aracı çalıştırdığınızda motorun o eski saat gibi tıkır tıkır işleyen sesinden eser yoksa, rölantide bir sallantı, bir öksürme başladıysa muhtemelen EGR valfi kurum bağlamıştır. Egzoz Gazı Geri Dönüşümü (Exhaust Gas Recirculation) sistemi, silindir içindeki yanma sıcaklığını düşürüp azot oksit (NO
x
) emisyonlarını azaltmak için egzoz gazının bir kısmını emme manifolduna geri gönderir. Ancak zamanla karbon birikintileri bu elektromanyetik valfin miline yapışır ve mekanizmayı açık ya da kapalı konumda kilitler. Özellikle EcoBoost ve TDCi motorlarda sıkça karşılaşılan bu durum, silindirlere giren temiz oksijen miktarını bozduğu için yanma verimini altüst eder. Ya valf tamamen açık kaldıysa...
Gösterge panelinde o can sıkıcı sarı motor arıza lambası yandıysa ve OBD-II tarayıcınız P0401 gibi bir hata kodu veriyorsa macera başlamış demektir. Yetersiz EGR akışı anlamına gelen bu kod, valfin kurum yüzünden tam açılamadığını veya sensörün basınç farkını doğru ölçemediğini söyler sürücüye. Ford modellerinde genellikle DPFE (Fark Basınç EGR) sensörü bu akışı denetler ve manifold ile egzoz arasındaki basınç dalgalanmalarını ECU’ya raporlar. Sensör hortumlarında zamanla oluşan çatlaklar veya valf gövdesindeki karbon tıkanıklığı, sinyal voltajının 0.5V ile 4.5V arasındaki normal çalışma aralığının dışına çıkmasına neden olur. Basit bir parça deyip geçmemek lazım, tüm motor yönetim sistemini felç edebilir.
Gaz pedalına yüklendiğinizde araba bir an duraksıyor, sanki arkadan birisi çekiyormuş gibi nazlanıyor mu? EGR valfi açık konumda sıkıştığında, motor tam güce ihtiyaç duyduğu anlarda bile silindirlere sürekli egzoz gazı beslemeye devam eder ve bu da yakıt-hava karışımının fakirleşmesine yol açar. Yüksek devirlerde saf oksijene ihtiyaç duyan yanma odası, kendi atık gazıyla boğulduğu için tekleme ve ivmelenme kayıpları kaçınılmaz hale gelir. Temizlemek çoğunlukla geçici bir çözümdür; çünkü valfin içindeki elektronik step motor veya diyafram aşındıysa, karbonu ne kadar kazırsanız kazıyın o mekanik tepki süresini bir daha yakalayamazsınız. Yenisiyle değiştirmek en mantıklısı galiba...
Yakıt tüketiminde gözle görülür bir artış başladıysa ve egzozdan normalden daha koyu bir duman çıkıyorsa, sistem zengin karışım döngüsüne girmiş olabilir. Valf kapalı konumda takılı kaldığında ise silindir içi sıcaklıklar 2500
∘
F (1370
∘
C) seviyelerini aşarak motor bloğunda vuruntuya (detonasyon) sebep olur. Bu aşırı sıcaklık, piston kafalarına ve subaplara doğrudan zarar verebilecek kadar tehlikeli bir termal yük bindirir motora. Ford'un dizel motorlarında bu döngü, dizel partikül filtresinin (DPF) de vaktinden çok önce dolmasına ve rejenerasyon döngüsünün sürekli yarıda kalmasına yol açar. Bir arıza zincirleme olarak diğerini tetikler ve masraf katlanır.
Kurum temizliği yaparken sert kimyasallar kullanmak, valfin plastik contalarına ve elektronik devre kartına sızarak parçayı tamamen kullanılamaz hale getirebilir. Temizlik sonrasında aracı bilgisayara bağlayıp EGR adaptasyon değerlerini sıfırlamazsanız, motor beyni (PCM) eski aşınma haritasına göre komut vermeye devam edeceği için sarsıntılı çalışma bir süre daha geçmez. Contaların her sökümde mutlaka yenilenmesi gerekir; çünkü oradan sızacak küçücük bir hava, manifold vakum dengesini tamamen bozarak rölantiyi altüst etmeye yeter. Sorunu kökten çözmek için bazen sadece valfe değil, emme manifoldunun giriş kanallarına da iyice bakmak gerekir...
x
) emisyonlarını azaltmak için egzoz gazının bir kısmını emme manifolduna geri gönderir. Ancak zamanla karbon birikintileri bu elektromanyetik valfin miline yapışır ve mekanizmayı açık ya da kapalı konumda kilitler. Özellikle EcoBoost ve TDCi motorlarda sıkça karşılaşılan bu durum, silindirlere giren temiz oksijen miktarını bozduğu için yanma verimini altüst eder. Ya valf tamamen açık kaldıysa...
Gösterge panelinde o can sıkıcı sarı motor arıza lambası yandıysa ve OBD-II tarayıcınız P0401 gibi bir hata kodu veriyorsa macera başlamış demektir. Yetersiz EGR akışı anlamına gelen bu kod, valfin kurum yüzünden tam açılamadığını veya sensörün basınç farkını doğru ölçemediğini söyler sürücüye. Ford modellerinde genellikle DPFE (Fark Basınç EGR) sensörü bu akışı denetler ve manifold ile egzoz arasındaki basınç dalgalanmalarını ECU’ya raporlar. Sensör hortumlarında zamanla oluşan çatlaklar veya valf gövdesindeki karbon tıkanıklığı, sinyal voltajının 0.5V ile 4.5V arasındaki normal çalışma aralığının dışına çıkmasına neden olur. Basit bir parça deyip geçmemek lazım, tüm motor yönetim sistemini felç edebilir.
Gaz pedalına yüklendiğinizde araba bir an duraksıyor, sanki arkadan birisi çekiyormuş gibi nazlanıyor mu? EGR valfi açık konumda sıkıştığında, motor tam güce ihtiyaç duyduğu anlarda bile silindirlere sürekli egzoz gazı beslemeye devam eder ve bu da yakıt-hava karışımının fakirleşmesine yol açar. Yüksek devirlerde saf oksijene ihtiyaç duyan yanma odası, kendi atık gazıyla boğulduğu için tekleme ve ivmelenme kayıpları kaçınılmaz hale gelir. Temizlemek çoğunlukla geçici bir çözümdür; çünkü valfin içindeki elektronik step motor veya diyafram aşındıysa, karbonu ne kadar kazırsanız kazıyın o mekanik tepki süresini bir daha yakalayamazsınız. Yenisiyle değiştirmek en mantıklısı galiba...
Yakıt tüketiminde gözle görülür bir artış başladıysa ve egzozdan normalden daha koyu bir duman çıkıyorsa, sistem zengin karışım döngüsüne girmiş olabilir. Valf kapalı konumda takılı kaldığında ise silindir içi sıcaklıklar 2500
∘
F (1370
∘
C) seviyelerini aşarak motor bloğunda vuruntuya (detonasyon) sebep olur. Bu aşırı sıcaklık, piston kafalarına ve subaplara doğrudan zarar verebilecek kadar tehlikeli bir termal yük bindirir motora. Ford'un dizel motorlarında bu döngü, dizel partikül filtresinin (DPF) de vaktinden çok önce dolmasına ve rejenerasyon döngüsünün sürekli yarıda kalmasına yol açar. Bir arıza zincirleme olarak diğerini tetikler ve masraf katlanır.
Kurum temizliği yaparken sert kimyasallar kullanmak, valfin plastik contalarına ve elektronik devre kartına sızarak parçayı tamamen kullanılamaz hale getirebilir. Temizlik sonrasında aracı bilgisayara bağlayıp EGR adaptasyon değerlerini sıfırlamazsanız, motor beyni (PCM) eski aşınma haritasına göre komut vermeye devam edeceği için sarsıntılı çalışma bir süre daha geçmez. Contaların her sökümde mutlaka yenilenmesi gerekir; çünkü oradan sızacak küçücük bir hava, manifold vakum dengesini tamamen bozarak rölantiyi altüst etmeye yeter. Sorunu kökten çözmek için bazen sadece valfe değil, emme manifoldunun giriş kanallarına da iyice bakmak gerekir...
