Ahmet Katan
Kayıtlı Kullanıcı
Odanın ortasında duran o minik, rengarenk sırt çantasını her gördüğümde içimin cız ettiği günleri hatırlarım; çocuk kapıdan ilk adımını atarken arkasından bakakalan anne babanın hissettiği o devasa suçluluk duygusunu hafifletmek, öyle iki satırlık "ağlar ağlar susar" tesellileriyle maalesef mümkün olmuyor. Kurumsal mekanizmanın soğuk kuralları ile bir çocuğun kalbinin kırılganlığı arasında köprü kurmaya çalışırken, ebeveynlerin düştüğü en büyük hata, bu süreci askeri bir disiplinle yönetebileceklerini sanmalarıdır. Ayrılık anını bir devlet törenine dönüştürmeden, vedaları olabildiğince sıradan, hatta hafifçe geçiştirerek yapmak gerekiyor ki çocuk ortada olağanüstü bir kriz olduğunu düşünmesin. Vallahi billahi o kapı önündeki uzun, dramatik sarılmalar yarardan çok zarar getiriyor, süreci tam bir çıkmaza sokuyor... Çocuğun gözünün içine bakıp "Ben gidiyorum ama mutlaka döneceğim" dedikten sonra, arkanıza bakmadan, kararlı adımlarla oradan uzaklaşmalısınız.
Ebeveynlerin kendi iç dünyalarında yaşadıkları o korkunç kaygı dalgası, hiçbir kelime dökülmese bile çocuk tarafından bir radar gibi anında algılanıyor ve bu durum adaptasyonun önündeki en büyük görünmez barikatı oluşturuyor. Kreş kapısında beklerken elleri titreyen, gözleri dolan bir anneyi gören çocuk, sığındığı o yeni limanın aslında güvenli bir yer olmadığı algısına kapılıyor haliyle. Kurumsal işleyişin getirdiği kurallara teslim olmadan önce, kendi içinizdeki o "terk ediyormuşum" hissiyle hesaplaşmanız, bu dönemi atlatmanın ilk ve en hayati adımıdır diyebilirim. Kendimizi kandırmayalım abi, biz hazır değilsek o çocuk ne yapsın? Güven hissi yukarıdan aşağıya doğru akan bir sıvıdır; siz kuruma, öğretmene ve en önemlisi çocuğunuzun tek başına var olabilme kapasitesine inanmazsanız, o küçücük yüreğin tek başına direnmesini beklemek tek kelimeyle haksızlık olur.
Zaman algısı yetişkinlerden tamamen farklı işleyen, henüz saat mefhumunu bile kavrayamamış bir canlıya "ikindi vakti geleceğim" demek hiçbir şey ifade etmeyeceği gibi, onun zihninde ucu bucağı olmayan bir terk edilmişlik senaryosu yaratabilir. Bunun yerine hayatın içinden somut referanslar vermek, mesela "Sen yemeğini yiyip uykundan uyandıktan sonra kapıda olacağım" şeklinde bir rutin çerçevesi çizmek, çocuğun zihnindeki o kaos ortamını bir nebze olsun durultacaktır. Kurumsal yapıların pedagojik formasyon iddiaları bir yana, günün sonunda çocuğun sığındığı tek şey bu somut sözlerin tutulup tutulmadığı gerçeğidir. İlk günlerde verilen sözlerin milimetrik bir hassasiyetle tutulması, çocuğun kuruma duyduğu aidiyeti değil, aslında size olan temel güvenini tazelemek içindir... Söz verip de yarım saat geciktiğinizde, içerideki o minik dünyada nelerin yıkıldığını tahmin bile edemezsiniz.
Pazartesi günü hevesle başlayan, salı günü idare eden ama çarşamba günü tam anlamıyla duvara toslayan o meşhur grafik, aslında sürecin en doğal, en beklenen kırılma noktalarından biridir. İlk günlerin getirdiği o yenilik ve keşif arzusu yerini "Demek ki burası kalıcıymış, ben artık her gün buraya geleceğim" aydınlanmasına bıraktığı an, asıl psikolojik direnç ve protesto dönemi başlar. Birçok aile tam bu aşamada havlu atıp, "Bizim çocuk okula hazır değilmiş" diyerek geri adım atıyor ki bu yapılabilecek en stratejik hatalardan biridir. İstikrar ve kararlılık, pedagojinin süslü kelimelerinden çok daha etkilidir bu aşamada; geri adım attığınız an, çocuğa ağlayarak ve direnerek kuralları esnetebileceği mesajını kendi ellerinizle vermiş olursunuz. Yaşanan o kriz anlarında soğukkanlılığı korumak, çocuğun öfkesini veya gözyaşını bir manifesto gibi okumak yerine, büyümenin doğal bir sancısı olarak kabul etmek gerekiyor.
Evdeki düzenin, kreşteki o yeni ve nispeten disiplinli kurallarla paralellik göstermemesi, çocuğun zihninde ciddi bir rol çatışması ve davranışsal karmaşa yaratıyor. Okulda kendi yemeğini yemesi beklenen, ayakkabısını kendisi giymeye teşvik edilen bir çocuğun, eve geldiğinde bebek gibi beslenmesi veya her işinin arkasından koşularak yapılması... Bu tezat, adaptasyon sürecini uzatmaktan başka hiçbir işe yaramıyor maalesef. Kurumsal standartların ev hayatına birebir kopyalanmasından bahsetmiyorum elbette, ancak çocuğun kazandığı o minik bağımsızlık alanlarına evde de saygı duymak, onun rüştünü ispat etme çabasına omuz vermek şart. Kendine yetebildiğini gören çocuk, kreşteki o kurallı hayata çok daha hızlı uyum sağlayacak, orayı bir cezaevi değil, kendi yeteneklerini sergilediği bir oyun alanı olarak görmeye başlayacaktır.
Ebeveynlerin kendi iç dünyalarında yaşadıkları o korkunç kaygı dalgası, hiçbir kelime dökülmese bile çocuk tarafından bir radar gibi anında algılanıyor ve bu durum adaptasyonun önündeki en büyük görünmez barikatı oluşturuyor. Kreş kapısında beklerken elleri titreyen, gözleri dolan bir anneyi gören çocuk, sığındığı o yeni limanın aslında güvenli bir yer olmadığı algısına kapılıyor haliyle. Kurumsal işleyişin getirdiği kurallara teslim olmadan önce, kendi içinizdeki o "terk ediyormuşum" hissiyle hesaplaşmanız, bu dönemi atlatmanın ilk ve en hayati adımıdır diyebilirim. Kendimizi kandırmayalım abi, biz hazır değilsek o çocuk ne yapsın? Güven hissi yukarıdan aşağıya doğru akan bir sıvıdır; siz kuruma, öğretmene ve en önemlisi çocuğunuzun tek başına var olabilme kapasitesine inanmazsanız, o küçücük yüreğin tek başına direnmesini beklemek tek kelimeyle haksızlık olur.
Zaman algısı yetişkinlerden tamamen farklı işleyen, henüz saat mefhumunu bile kavrayamamış bir canlıya "ikindi vakti geleceğim" demek hiçbir şey ifade etmeyeceği gibi, onun zihninde ucu bucağı olmayan bir terk edilmişlik senaryosu yaratabilir. Bunun yerine hayatın içinden somut referanslar vermek, mesela "Sen yemeğini yiyip uykundan uyandıktan sonra kapıda olacağım" şeklinde bir rutin çerçevesi çizmek, çocuğun zihnindeki o kaos ortamını bir nebze olsun durultacaktır. Kurumsal yapıların pedagojik formasyon iddiaları bir yana, günün sonunda çocuğun sığındığı tek şey bu somut sözlerin tutulup tutulmadığı gerçeğidir. İlk günlerde verilen sözlerin milimetrik bir hassasiyetle tutulması, çocuğun kuruma duyduğu aidiyeti değil, aslında size olan temel güvenini tazelemek içindir... Söz verip de yarım saat geciktiğinizde, içerideki o minik dünyada nelerin yıkıldığını tahmin bile edemezsiniz.
Pazartesi günü hevesle başlayan, salı günü idare eden ama çarşamba günü tam anlamıyla duvara toslayan o meşhur grafik, aslında sürecin en doğal, en beklenen kırılma noktalarından biridir. İlk günlerin getirdiği o yenilik ve keşif arzusu yerini "Demek ki burası kalıcıymış, ben artık her gün buraya geleceğim" aydınlanmasına bıraktığı an, asıl psikolojik direnç ve protesto dönemi başlar. Birçok aile tam bu aşamada havlu atıp, "Bizim çocuk okula hazır değilmiş" diyerek geri adım atıyor ki bu yapılabilecek en stratejik hatalardan biridir. İstikrar ve kararlılık, pedagojinin süslü kelimelerinden çok daha etkilidir bu aşamada; geri adım attığınız an, çocuğa ağlayarak ve direnerek kuralları esnetebileceği mesajını kendi ellerinizle vermiş olursunuz. Yaşanan o kriz anlarında soğukkanlılığı korumak, çocuğun öfkesini veya gözyaşını bir manifesto gibi okumak yerine, büyümenin doğal bir sancısı olarak kabul etmek gerekiyor.
Evdeki düzenin, kreşteki o yeni ve nispeten disiplinli kurallarla paralellik göstermemesi, çocuğun zihninde ciddi bir rol çatışması ve davranışsal karmaşa yaratıyor. Okulda kendi yemeğini yemesi beklenen, ayakkabısını kendisi giymeye teşvik edilen bir çocuğun, eve geldiğinde bebek gibi beslenmesi veya her işinin arkasından koşularak yapılması... Bu tezat, adaptasyon sürecini uzatmaktan başka hiçbir işe yaramıyor maalesef. Kurumsal standartların ev hayatına birebir kopyalanmasından bahsetmiyorum elbette, ancak çocuğun kazandığı o minik bağımsızlık alanlarına evde de saygı duymak, onun rüştünü ispat etme çabasına omuz vermek şart. Kendine yetebildiğini gören çocuk, kreşteki o kurallı hayata çok daha hızlı uyum sağlayacak, orayı bir cezaevi değil, kendi yeteneklerini sergilediği bir oyun alanı olarak görmeye başlayacaktır.
