Sibel Hoca
Kayıtlı Kullanıcı
Geçen akşam salonda otururken fark ettim, ev buz gibi olmuş ama duvardaki o küçük dijital ekran halinden gayet memnun duruyor. Normalde ayarladığınız dereceye düştüğü an kombiyi ateşlemesi gerekir, değil mi? Ama yok, sanki cihaz bir çeşit uyku moduna geçmiş de uyanmak istemiyor gibi bir hal var ortada. İnsan ister istemez şüpheye düşüyor; acaba cihazın kalibrasyonu mu bozuldu, yoksa içindeki hassas sensörler tozdan pisten algılama yeteneğini mi kaybetti... Aslında bu durum düşündüğümüzden çok daha yaygın bir sorun ve genellikle termostatın montaj yapıldığı konumla doğrudan alakalı oluyor. Kapı arkasına, cereyan alan bir yere ya da tam tersi güneş ışığını doğrudan alan bir duvara yerleştirildiyse, cihaz odanın gerçek ısısını bir türlü doğru okuyamıyor. Odadaki hava aslında soğumuş oluyor ama o hala sıcak bir alanda kaldığı için komut vermekte gecikiyor.
Kombinin derecesini yükseltiyorsunuz, bekliyorsunuz, tık yok. Hatta bazen "galiba bozuldu bu" deyip cihazın başından ayrıldığınız an, aniden çalışmaya başlıyor. Neden böyle bir tepki süresi var peki? Çoğu zaman kullanıcıların gözden kaçırdığı "histerezis" dedikleri, yani tetikleme hassasiyeti ayarından kaynaklanıyor bu gecikmeler. Mesela cihazı 22 dereceye ayarladınız, eğer o hassasiyet aralığı geniş tutulmuşsa termostat ancak oda 21 dereceye hatta 20.5 dereceye düşmeden tepki vermiyor. Birçok kişi cihazın hemen devreye girmemesini bir arıza sanıyor ama aslında sistem kendini korumak, kombinin sürekli gir-çık yapıp şalteri zorlamasını önlemek için tasarlanmış. Yine de insanın içi rahat etmiyor tabii, o arada ev soğuduğuyla kalıyor.
Bazen de sorun tamamen fiziksel engellerden, evin içindeki küçük detaylardan doğuyor. Termostatın önünü kapatan kalın bir perde, hemen yanına koyduğunuz büyük bir mobilya ya da yakındaki bir elektronik eşyanın yaydığı hafif ısı bile bütün dengeleri altüst edebiliyor. Cihaz kendi etrafında mikro bir sıcaklık alanı oluşturuyor ve o alan soğumadan evin geri kalanının buz kestiğini asla fark edemiyor. Pilsiz çalışan modellerde ya da pili zayıflayan kablosuz cihazlarda sinyal iletim hızı da ciddi şekilde düşüyor; yani aslında termostat "çalış" emrini gönderiyor ama kombi o sinyali alana kadar dakikalar geçiyor... Şöyle bir pili değiştirip, etrafındaki engelleri kaldırmayı denemek lazımdı belki de en başında.
Hepsini geçtim, dijital termostatların içindeki yazılımlar bazen takılıp kalabiliyor. Bir nevi akıllı telefonların kasması gibi düşünebilirsiniz bunu. Isı düşüşünü anlık olarak kaydediyor ama röleyi tetikleyecek o son elektriksel komutu vermekte nedense tereddüt ediyor. Cihazı duvardan söküp sıfırlamak, yani bir nevi fabrika ayarlarına döndürmek bazen mucizeler yaratabiliyor. Ya da cihazın oda sıcaklığını algılayan sensörünün üzeri zamanla ince bir toz tabakasıyla kaplanmış olabilir ki bu da ısı değişimlerini çok daha geç hissetmesine yol açar. Islak olmayan, hafif nemli bir bezle sensör havalandırma deliklerini temizlemek çoğu zaman o uyuşukluğu üzerinden alıp götürüyor.
Piyasada satılan her cihazın tepki süresi ve algılama kalitesi ne yazık ki aynı olmuyor. Ucuz veya kalitesiz bir termostat kullansanız, ideal konuma da koysanız o gecikme hissi asla kaybolmuyor. Çünkü içindeki Isıl direnç, yani ısıyı ölçen malzeme çok yavaş tepki veriyor dış ortam şartlarına. İdeal bir ısınma konforu için termostatın odayla adeta aynı anda nefes alıp vermesi gerekir; oysa kalitesiz sensörler oda soğuduktan çok sonra "galiba burası soğudu" demeye başlıyor. Bazen de sadece biraz sabretmek, cihazın öğrenme modunda olduğunu kabul etmek gerekiyor ama soğukta otururken sabretmek de pek kolay olmuyor hani...
Kombinin derecesini yükseltiyorsunuz, bekliyorsunuz, tık yok. Hatta bazen "galiba bozuldu bu" deyip cihazın başından ayrıldığınız an, aniden çalışmaya başlıyor. Neden böyle bir tepki süresi var peki? Çoğu zaman kullanıcıların gözden kaçırdığı "histerezis" dedikleri, yani tetikleme hassasiyeti ayarından kaynaklanıyor bu gecikmeler. Mesela cihazı 22 dereceye ayarladınız, eğer o hassasiyet aralığı geniş tutulmuşsa termostat ancak oda 21 dereceye hatta 20.5 dereceye düşmeden tepki vermiyor. Birçok kişi cihazın hemen devreye girmemesini bir arıza sanıyor ama aslında sistem kendini korumak, kombinin sürekli gir-çık yapıp şalteri zorlamasını önlemek için tasarlanmış. Yine de insanın içi rahat etmiyor tabii, o arada ev soğuduğuyla kalıyor.
Bazen de sorun tamamen fiziksel engellerden, evin içindeki küçük detaylardan doğuyor. Termostatın önünü kapatan kalın bir perde, hemen yanına koyduğunuz büyük bir mobilya ya da yakındaki bir elektronik eşyanın yaydığı hafif ısı bile bütün dengeleri altüst edebiliyor. Cihaz kendi etrafında mikro bir sıcaklık alanı oluşturuyor ve o alan soğumadan evin geri kalanının buz kestiğini asla fark edemiyor. Pilsiz çalışan modellerde ya da pili zayıflayan kablosuz cihazlarda sinyal iletim hızı da ciddi şekilde düşüyor; yani aslında termostat "çalış" emrini gönderiyor ama kombi o sinyali alana kadar dakikalar geçiyor... Şöyle bir pili değiştirip, etrafındaki engelleri kaldırmayı denemek lazımdı belki de en başında.
Hepsini geçtim, dijital termostatların içindeki yazılımlar bazen takılıp kalabiliyor. Bir nevi akıllı telefonların kasması gibi düşünebilirsiniz bunu. Isı düşüşünü anlık olarak kaydediyor ama röleyi tetikleyecek o son elektriksel komutu vermekte nedense tereddüt ediyor. Cihazı duvardan söküp sıfırlamak, yani bir nevi fabrika ayarlarına döndürmek bazen mucizeler yaratabiliyor. Ya da cihazın oda sıcaklığını algılayan sensörünün üzeri zamanla ince bir toz tabakasıyla kaplanmış olabilir ki bu da ısı değişimlerini çok daha geç hissetmesine yol açar. Islak olmayan, hafif nemli bir bezle sensör havalandırma deliklerini temizlemek çoğu zaman o uyuşukluğu üzerinden alıp götürüyor.
Piyasada satılan her cihazın tepki süresi ve algılama kalitesi ne yazık ki aynı olmuyor. Ucuz veya kalitesiz bir termostat kullansanız, ideal konuma da koysanız o gecikme hissi asla kaybolmuyor. Çünkü içindeki Isıl direnç, yani ısıyı ölçen malzeme çok yavaş tepki veriyor dış ortam şartlarına. İdeal bir ısınma konforu için termostatın odayla adeta aynı anda nefes alıp vermesi gerekir; oysa kalitesiz sensörler oda soğuduktan çok sonra "galiba burası soğudu" demeye başlıyor. Bazen de sadece biraz sabretmek, cihazın öğrenme modunda olduğunu kabul etmek gerekiyor ama soğukta otururken sabretmek de pek kolay olmuyor hani...
