Ceren Kalaycı
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayide çıraklıktan yetişmiş ustaların "motoru sıkar" dediği o gizemli tıkanma hissi varya, işte tam olarak ondan bahsediyorum; egzoz sisteminin ucuna takılan bir sensörün bozulması koskoca Euro 6 motorun ciğerini söker mi, söker arkadaş. Gösterge panelinde o meşhur turuncu lamba yandığı an arabanın beyni anında defansa geçiyor, sanki motora gizli bir el pranga vuruyor. Kimisi zannediyor ki AdBlue sadece egzoz gazını temizleyen yan bir sistem, bozulsa da araba gitmeye devam eder... Ama kazın ayağı öyle değil işte; sistem arıza sinyali çaktığı anda motor işletim sistemi (ECU) yakıt haritasını altüst ediyor, hava-yakıt karışımını zenginleştiriyor ki motor için tehlikeli bir durum oluşmasın. Neticede siz gaza bastıkça araba gitmiyor, gitmedikçe daha çok basıyorsunuz ve o çok sevdiğiniz yakıt ekonomisi verileri bir anda hayal kırıklığına dönüşüyor.
Çekişten düşen bir arabanın az yakmasını beklemek zaten düpedüz saflık olur, çünkü fizik kuralları basittir; motor aynı hızı yakalamak için normalde harcayacağı eforun iki katını harcamak zorunda kalıyor. AdBlue enjektörü tıkandığında veya SCR katalizörü işlevini yitirdiğinde egzoz geri basıncı dediğimiz o lanet olası döngü başlıyor ve silindirlerin içindeki yanmış gaz dışarı rahatça atılamıyor. Egzozunu rahat boşaltamayan motor boğulur, nefes alamaz, tıpkı ciğerleri dolmuş bir koşucu gibi teklemeye başlar... Gaz pedalına yüklendiğinizde motor devri yükseliyor ama o eski ivmelenmeyi kesinlikle bulamıyorsunuz, yani harcanan litrelerce mazot tekerleğe güç olarak değil egzozdan kapkara bir is olarak uçup gidiyor. Tasarruf edeceğim diye arızayı görmezden gelmek, uzun vadede pompadaki faturayı ikiye katlamaktan başka hiçbir işe yaramaz.
Asıl bomba ise motor koruma modu denilen o lanet olası yazılımsal hapishane, hani şu arabayı 2000 devirin üzerine çıkarmayan, rampada kamyonlara maskara eden sistem. Çevre mevzuatları yüzünden üreticiler yazılımı öyle bir ayarlamışlar ki, AdBlue sistemi çöktüğü an araba sizi cezalandırıyor, adeta "tamirciye git ya da ben seni yolda bırakırım" diyor. Bu mod aktifken motor optimum yanma ısısına ulaşamadığı için yakıtı tam olarak yakamıyor ve çiğ mazot silindir çeperlerinden süzülüp gidiyor. Yanamayan her gram yakıt hem cebinize zarar hem de motor yağının yapısını bozarak mekanik aşınmaları hızlandırıyor, yani mesele sadece tüketim artışı değil, motorun ömründen de taksit taksit yemek demektir bu. Çözümü geciktirdiğiniz her gün, aslında daha büyük masrafların zeminini kendi ellerinizle hazırlamış oluyorsunuz.
Peki ne yapmak lazım, bu beladan en az hasarla nasıl kurtulunur; öncelikle o ucuz, kalitesiz, nerede üretildiği belli olmayan merdiven altı AdBlue sıvılarını arabanın deposuna kesinlikle yaklaştırmayacaksınız. Kalitesiz sıvı donuyor, kristalleşiyor, pompanın canına okuyor ve sistemi içeriden paramparça ediyor... Arıza ışığı yandığı an "belki kendi kendine söner" avuntusunu bir kenara bırakıp işinin ehli bir servise giderek NOx sensörünü ve enjektör hatlarını kontrol ettirmeniz gerekiyor. Unutmayın ki modern dizel araçlar bir bütün halinde çalışır; egzozdaki küçücük bir aksaklık döner dolaşır motorun kalbini vurur, yakıt deposunu bir hortum gibi emer.
Çekişten düşen bir arabanın az yakmasını beklemek zaten düpedüz saflık olur, çünkü fizik kuralları basittir; motor aynı hızı yakalamak için normalde harcayacağı eforun iki katını harcamak zorunda kalıyor. AdBlue enjektörü tıkandığında veya SCR katalizörü işlevini yitirdiğinde egzoz geri basıncı dediğimiz o lanet olası döngü başlıyor ve silindirlerin içindeki yanmış gaz dışarı rahatça atılamıyor. Egzozunu rahat boşaltamayan motor boğulur, nefes alamaz, tıpkı ciğerleri dolmuş bir koşucu gibi teklemeye başlar... Gaz pedalına yüklendiğinizde motor devri yükseliyor ama o eski ivmelenmeyi kesinlikle bulamıyorsunuz, yani harcanan litrelerce mazot tekerleğe güç olarak değil egzozdan kapkara bir is olarak uçup gidiyor. Tasarruf edeceğim diye arızayı görmezden gelmek, uzun vadede pompadaki faturayı ikiye katlamaktan başka hiçbir işe yaramaz.
Asıl bomba ise motor koruma modu denilen o lanet olası yazılımsal hapishane, hani şu arabayı 2000 devirin üzerine çıkarmayan, rampada kamyonlara maskara eden sistem. Çevre mevzuatları yüzünden üreticiler yazılımı öyle bir ayarlamışlar ki, AdBlue sistemi çöktüğü an araba sizi cezalandırıyor, adeta "tamirciye git ya da ben seni yolda bırakırım" diyor. Bu mod aktifken motor optimum yanma ısısına ulaşamadığı için yakıtı tam olarak yakamıyor ve çiğ mazot silindir çeperlerinden süzülüp gidiyor. Yanamayan her gram yakıt hem cebinize zarar hem de motor yağının yapısını bozarak mekanik aşınmaları hızlandırıyor, yani mesele sadece tüketim artışı değil, motorun ömründen de taksit taksit yemek demektir bu. Çözümü geciktirdiğiniz her gün, aslında daha büyük masrafların zeminini kendi ellerinizle hazırlamış oluyorsunuz.
Peki ne yapmak lazım, bu beladan en az hasarla nasıl kurtulunur; öncelikle o ucuz, kalitesiz, nerede üretildiği belli olmayan merdiven altı AdBlue sıvılarını arabanın deposuna kesinlikle yaklaştırmayacaksınız. Kalitesiz sıvı donuyor, kristalleşiyor, pompanın canına okuyor ve sistemi içeriden paramparça ediyor... Arıza ışığı yandığı an "belki kendi kendine söner" avuntusunu bir kenara bırakıp işinin ehli bir servise giderek NOx sensörünü ve enjektör hatlarını kontrol ettirmeniz gerekiyor. Unutmayın ki modern dizel araçlar bir bütün halinde çalışır; egzozdaki küçücük bir aksaklık döner dolaşır motorun kalbini vurur, yakıt deposunu bir hortum gibi emer.
