Bebeklerde su ne zaman verilir?

[Ahmet Katan]

Bebek doğdu, evde bir şenlik havası var ama bir yandan da herkes bir şey söylüyor; tecrübeyle sabittir ki o ilk altı ay bebeğin ağzına anne sütünden veya mama dışında tek bir damla dahi su sürmeyeceksin abi. Eskiler hemen başlar "Ay bu çocuk susamıştır, bir çay kaşığı versek ne olur" demeye, sakin olun ve o kaşığı yavaşça yere bırakın. Anne sütü dediğin şeyin zaten yüzde seksen dokuzluk kısmı tamamen sudan oluşuyor, yani çocuğun ekstra bir sıvıya ihtiyacı yok ki. Böbrekleri henüz küçücük, metabolizması o kadar hassas ki o yaşta su verdiğin zaman çocuğun midesini boş yere doldurmuş oluyorsun, bu sefer süt emmiyor, besinsiz kalıyor. Hatta daha da kötüsü, aşırı su yüklemesi su zehirlenmesine kadar götürür insanı... Ya vallahi bak şakası yok bu işin, böbrekler o fazla suyu süzemeyip vücuttaki sodyum dengesini bir altüst ederse hastanelik olursunuz, hiç gerek yok böyle maceralara.

Peki bu su verme olayı tam olarak ne zaman hayatımıza girecek, ne zaman rahat bir nefes alacağız derse birisi, milat kesinlikle ek gıdaya başladığınız o altncı aydır. Bebek ne zaman ki patates püresiyle, havuçla, yoğurtla tanışır, işte o an su bardağını sahneye çıkarma vaktiniz gelmiştir demektir. Çünkü katı gıda demek, sindirimi zorlaşan bir mide demek; o bağırsakların çalışması, besinlerin düzgünce kayıp gitmesi için artık dışarıdan takviye sıvıya ihtiyaç var. Öyle hemen litrelerce su içireceğim diye de hırs yapmayın tabii, alıştırarak, yudum yudum... Zaten çocuk ilk başlarda o suyu büyük ihtimalle püskürtecek, bardağı oyunçak sanıp yerlere atacaktır. Ama pes etmek yok, öğün aralarında birkaç yudum teklif etmek, onun bu yeni tadı tanımasını sağlamak yeterli, zorlamanın bir alemi yok.

Yaz sıcakları basstırınca insan tabii vicdan yapıyor, "Çocuk bu sıcakta pişiyor, kesin ciğeri yandı" diye içiniz içinizi yiyor biliyorum ama ilk altı ayda hava kırk derece bile olsa yine direneceksiniz. Sıcak havalarda yapılacak tek şey var, o da memeyi daha sık teklif etmek; süt zaten havanın sıcaklığına göre kendi kıvamını ve su oranını ayarlayan mucizevi bir şey. Altıncı aydan sonra ise işler değişir, havalar ısındıkça bebeğe su verme miktarını biraz daha cömertçe artırabilirsiniz. Bebeğin bezini takip edeceksin kardeş; eğer gün içinde çıkardığı bez sayısı azaldıysa, o çişin rengi koyulaşmaya ve kokmaya başladıysa bil ki o çocuk susuz kalmıştır. Kuru cilt, sürekli bir huzursuzluk hali, ağlarken gözünden yaş gelmemesi falan hep vücudun "bana su verin" diye bağırma şeklidir aslında...

Suyu nasıl vereceğiniz meselesi de ayrı bir dert, hemen gidip süslü biberonlara dünyalar kadar para dökmeyin derim. Alın küçük, kullanımı kolay bir alıştırma bardağı ya da direkt açık bir çay bardağıyla kenarından hafifçe değdirerek içirmeyi deneyin ki çocuk bardaktan içmeyi öğrensin. Suyu mutlaka kaynatıp ılıtarak vermek gerekiyordu eskiden ama günümüzde güvendiğiniz, düşük mineralli bir hazır su kullanıyorsanız direkt de verebilirsiniz, yine de garantiye almak isterseniz bir taşım kaynatmaktan zarar gelmez. Çocuğa şekerli su, meyve suyu falan içirmeye kalkmayın sakın; "Tadı güzel olsun da içsin" mantığıyla hareket ederseniz ileride sade suyu asla kabul ettiremezsiniz, dişlerini de daha çıkmadan çürütürsünüz. Ağzına sadece duru, temiz su değecek, bu kadar net.