Ceren Kalaycı
Kayıtlı Kullanıcı
Sabah arabanın kapısını açıp kontağı çevirdiğinizde o hiç sevilmeyen tık sesi gelir ya bazen, hah işte tam olarak ordan başlıyor her şey. Gösterge panelindeki ışıkların bir anlık göz kırpması, tam marş basacakken voltajın ansızın 12.6 volt seviyesinden 8 voltun altına düşmesi tamamen soketteki o küçük temas kaybıyla alakalı. Bazen kutup başı sıkı görünse bile kurşun oksit tabakası akım akışını engeller, direnci artırır ve marş motoru ihtiyaç duyduğu 150-200 amperlik anlık akımı çekemez... Kalakalırsınız öylece.
Sürüş esnasında radyonun birden kesilmesi veya teybin kendi kendine kapanıp açılması tesadüf mü sanıyorsunuz? Alternatör normalde 14.2 volt civarında şarj üretirken, gevşek bir soket yüzünden şarj dinamosu ile akü arasındaki direnç bir anda fırlayabilir. Dalgalanan voltaj yüzünden araçtaki hassas elektronik kontrol üniteleri (ECU) ne yapacağını şaşırır. Bir anlık voltaj düşüşü, sonra ani bir sıçrama... Şanslıysanız sadece sigorta atar, değilseniz o paha biçilmez beyni yakabilirsiniz.
Geceleri yolda giderken farların bir parlayıp bir kısılması gözünüzden kaçmıyordur herhalde. Akü kutup başı soketindeki temassızlık, şasi bağlantısındaki o küçük gevşeme sistemdeki milisaniyelik voltaj dalgalanmalarına yol açar. Halojen veya LED fark etmez, 13.8 volt sabit akım alamayan her aydınlatma elemanı kırpışmaya başlar. Aslında araç size sürekli "bağlantıları kontrol et" diye bağırıyordur da biz duymayız bazen...
Akü çevresinde biriken o yeşilimsi ya da beyazımsı toz tabakasını sadece kir mi zannediyorsunuz? Kutup başından sızan sülfürik asit buharı ile pirinç veya kurşun terminalin reaksiyona girmesiyle oluşan bakır sülfat birikintisi bu. O oksit tabakası bildiğiniz bir yalıtkan gibi davranır, akımın geçmesine izin vermez. Sıcaklıkla genleşen metal parçalar teması tamamen kesebilir veya sarsıntıyla tekrar temas edebilir. Temizlenmediği sürece o korozyon kablonun içine doğru ilerler, kabloyu içten içe bitirir.
Dijital kadranda durup dururken yanan ABS, ESP ya da direksiyon arıza lambalarına ne demeli? Modern araçlardaki CAN-BUS iletişim hattı voltaj değişimlerine inanılmaz hassastır, en ufak bir milivolt sapmasını bile ciddi bir sistem hatası olarak algılar. Soketteki mikro ölçekli temassızlıklar sensörlerden gelen veri akışını bozar. Aslında ne fren sisteminde bir sorun vardır ne de direksiyon kutusunda, bütün mesele akü terminalindeki o yarım turluk gevşeklikte gizlidir.
Aracı park ettikten birkaç saat sonra akünün sıfırlanması, sabaha kadar kendi kendine boşalması çok sık karşılaşılan bir durumdur. Kötü temas eden soket yüzünden alternatör aküyü hiçbir zaman tam kapasiteyle şarj edemez, akü sürekli %50-60 şarj seviyesinde çalışmak zorunda kalır. Sülfatlaşan plakalar zamanla aktif maddesini kaybeder ve akü henüz ömrünü tamamlamadan hurdaya döner. Bir multimeter alıp kutup başları ile soket arasındaki voltaj düşüşünü (voltage drop) ölçmek her şeyi ortaya çıkarır aslında...
Sürüş esnasında radyonun birden kesilmesi veya teybin kendi kendine kapanıp açılması tesadüf mü sanıyorsunuz? Alternatör normalde 14.2 volt civarında şarj üretirken, gevşek bir soket yüzünden şarj dinamosu ile akü arasındaki direnç bir anda fırlayabilir. Dalgalanan voltaj yüzünden araçtaki hassas elektronik kontrol üniteleri (ECU) ne yapacağını şaşırır. Bir anlık voltaj düşüşü, sonra ani bir sıçrama... Şanslıysanız sadece sigorta atar, değilseniz o paha biçilmez beyni yakabilirsiniz.
Geceleri yolda giderken farların bir parlayıp bir kısılması gözünüzden kaçmıyordur herhalde. Akü kutup başı soketindeki temassızlık, şasi bağlantısındaki o küçük gevşeme sistemdeki milisaniyelik voltaj dalgalanmalarına yol açar. Halojen veya LED fark etmez, 13.8 volt sabit akım alamayan her aydınlatma elemanı kırpışmaya başlar. Aslında araç size sürekli "bağlantıları kontrol et" diye bağırıyordur da biz duymayız bazen...
Akü çevresinde biriken o yeşilimsi ya da beyazımsı toz tabakasını sadece kir mi zannediyorsunuz? Kutup başından sızan sülfürik asit buharı ile pirinç veya kurşun terminalin reaksiyona girmesiyle oluşan bakır sülfat birikintisi bu. O oksit tabakası bildiğiniz bir yalıtkan gibi davranır, akımın geçmesine izin vermez. Sıcaklıkla genleşen metal parçalar teması tamamen kesebilir veya sarsıntıyla tekrar temas edebilir. Temizlenmediği sürece o korozyon kablonun içine doğru ilerler, kabloyu içten içe bitirir.
Dijital kadranda durup dururken yanan ABS, ESP ya da direksiyon arıza lambalarına ne demeli? Modern araçlardaki CAN-BUS iletişim hattı voltaj değişimlerine inanılmaz hassastır, en ufak bir milivolt sapmasını bile ciddi bir sistem hatası olarak algılar. Soketteki mikro ölçekli temassızlıklar sensörlerden gelen veri akışını bozar. Aslında ne fren sisteminde bir sorun vardır ne de direksiyon kutusunda, bütün mesele akü terminalindeki o yarım turluk gevşeklikte gizlidir.
Aracı park ettikten birkaç saat sonra akünün sıfırlanması, sabaha kadar kendi kendine boşalması çok sık karşılaşılan bir durumdur. Kötü temas eden soket yüzünden alternatör aküyü hiçbir zaman tam kapasiteyle şarj edemez, akü sürekli %50-60 şarj seviyesinde çalışmak zorunda kalır. Sülfatlaşan plakalar zamanla aktif maddesini kaybeder ve akü henüz ömrünü tamamlamadan hurdaya döner. Bir multimeter alıp kutup başları ile soket arasındaki voltaj düşüşünü (voltage drop) ölçmek her şeyi ortaya çıkarır aslında...
