Cengiz Demir
Kayıtlı Kullanıcı
O kapıdan içeri girerken insanın içinin bir hoş olması, ayaklarının geri geri gitmesi kadar doğal bir şey yok vallahi... Kimse güle oynaya üroloji uzmanının karşısına geçmez neticede. Ama emin olun, gözünüzde büyüttüğünüz O ilk adım, doktorun odasındaki sandalyeye oturduğunuz an bitiyor aslında. İlk olarak ne mi yapıyoruz? Anlatıyorsunuz. Şikâyetiniz ne, ne zamandır var, geceleri kaç kez tuvalete kalkıyorsunuz, ağrı var mı yok mu... Hatta doktor amca ya da teyze size öyle detay sorular sorar ki, "Ha, demek bundanmış" dersiniz. Tıbbi geçmişiniz, ailenizde prostat hikâyesi olup olmaması falan derken, sohbanın rengi birden değişiverir.
Kan ve idrar tahlili olmadan bu işlerin çözülmesi imkânsız gibi bir şey abi ya. İdrar tahlili dediğin şey, vücudun alt tarafında ne dönüp ne bittiğini şıp diye ortaya koyan en basit ama en sinsi dedektiftir. Bir damla idrarda enfeksiyon mu var, gizli bir kanama mı seyrediyor, böbrek taş mı döküyor... Hepsini bir çırpıda verir önünüze. Kan testlerine gelince; orada da en çok PSA yani Prostat Spesifik Antijen değerine bakıyoruz. Belli bir yaştan sonra her erkeğin kâbusu gibi görünür ama aslında hayat kurtaran muazzam bir biyomarker. Böbrek fonksiyonlarını gösteren üre ve kreatinin değerlerini de bu aralıkta aradan çıkarırız ki, organların durumu tıkır tıkır işliyor mu görelim.
Hiç böbreklerinize ya da mesanenize ekran arkasından bakıldı mı? Ultrason dediğimiz şey tam olarak bu işte. Can yakmaz, sızı yapmaz, sadece o sürülen soğuk jel biraz irkiltebilir insanı, hepsi bu... Prostatın boyutunu merak ediyorsak, böbrek kanallarında bir tıkanıklık veya genişleme var mı yok mu görmek istiyorsak bu cihaz birebir. Mesaneyi iyice doldurup doktora görünürsünüz, sonra bir de tuvalete gidip geldikten sonra bakarlar ki; bakalım mesane içeride idrar bırakıyor mu, yoksa hepsini boşaltabilmiş mi... İnanın, görüntülü muayene olmadan yapılan bir üroloji değerlendirmesi yarım kalmış demektir.
Peki ya idrar akış hızı? Bazen hastalar geliyor, "Hocam eskisi gibi tazyikli yapamıyorum" diyor. İşte bunu ölçmek için uroflowmetry denen bir test yapıyoruz. Bildiğiniz özel bir tuvalet düzeneği... İçeri girip rahatça idrarınızı yapıyorsunuz, makine sizin yerinize o akışın hızını, saniyelik debisini, grafik şeklinde döküyor önümüze. İdrar kesesi çıkımında bir darlık mı var, prostat mı yolu tıkıyor yoksa mesane kasları mı tembelleşmiş... Cevabı saniyeler içinde avucumuzun içinde.
Parmakla prostat muayenesi lafını duyunca bile bir ürperme geliyor değil mi? İnsan psikolojisi işte, çekinmekte çok haklısınız. Ama inanın bana, topu topu beş ila ten saniye süren bu muayene, en gelişmiş emar cihazından bile daha sıcak, daha hızlı bilgi verir doktora. Prostatın sertliğini, üzerindeki o pürüzleri, şüpheli bir nodül olup olmadığını parmak ucuyla hissetmek kadar net bir teşhis yöntemi yok vallahi billahi... Gözünüzü kapatıp derin bir nefes alıyorsunuz ve bitiyor.
İşler biraz daha karmaşıklaştığında, tam olarak ne olduğunu anlayamadığımız o gri alanlarda ise daha ileri tetkiklere başvurmak şart oluyor. Esnek bir borunun ucundaki kamerayla mesanenin içine girmek yani sistoskopi yapmak gerekebilir mesela... Ya da ilaçlı böbrek filmleri, bilgisayarlı tomografiler, emar görüntülemeleri devreye girer. "Dur bakalım, şurada ne varmış" deyip işi şansa bırakmamak için doktorunuz bu ekstra testleri ister. Ne olursa olsun, ertelemeyin şu kontrolleri... Vücut sinyal veriyorsa kulak tıkamanın kimseye bir faydası yok.
Kan ve idrar tahlili olmadan bu işlerin çözülmesi imkânsız gibi bir şey abi ya. İdrar tahlili dediğin şey, vücudun alt tarafında ne dönüp ne bittiğini şıp diye ortaya koyan en basit ama en sinsi dedektiftir. Bir damla idrarda enfeksiyon mu var, gizli bir kanama mı seyrediyor, böbrek taş mı döküyor... Hepsini bir çırpıda verir önünüze. Kan testlerine gelince; orada da en çok PSA yani Prostat Spesifik Antijen değerine bakıyoruz. Belli bir yaştan sonra her erkeğin kâbusu gibi görünür ama aslında hayat kurtaran muazzam bir biyomarker. Böbrek fonksiyonlarını gösteren üre ve kreatinin değerlerini de bu aralıkta aradan çıkarırız ki, organların durumu tıkır tıkır işliyor mu görelim.
Hiç böbreklerinize ya da mesanenize ekran arkasından bakıldı mı? Ultrason dediğimiz şey tam olarak bu işte. Can yakmaz, sızı yapmaz, sadece o sürülen soğuk jel biraz irkiltebilir insanı, hepsi bu... Prostatın boyutunu merak ediyorsak, böbrek kanallarında bir tıkanıklık veya genişleme var mı yok mu görmek istiyorsak bu cihaz birebir. Mesaneyi iyice doldurup doktora görünürsünüz, sonra bir de tuvalete gidip geldikten sonra bakarlar ki; bakalım mesane içeride idrar bırakıyor mu, yoksa hepsini boşaltabilmiş mi... İnanın, görüntülü muayene olmadan yapılan bir üroloji değerlendirmesi yarım kalmış demektir.
Peki ya idrar akış hızı? Bazen hastalar geliyor, "Hocam eskisi gibi tazyikli yapamıyorum" diyor. İşte bunu ölçmek için uroflowmetry denen bir test yapıyoruz. Bildiğiniz özel bir tuvalet düzeneği... İçeri girip rahatça idrarınızı yapıyorsunuz, makine sizin yerinize o akışın hızını, saniyelik debisini, grafik şeklinde döküyor önümüze. İdrar kesesi çıkımında bir darlık mı var, prostat mı yolu tıkıyor yoksa mesane kasları mı tembelleşmiş... Cevabı saniyeler içinde avucumuzun içinde.
Parmakla prostat muayenesi lafını duyunca bile bir ürperme geliyor değil mi? İnsan psikolojisi işte, çekinmekte çok haklısınız. Ama inanın bana, topu topu beş ila ten saniye süren bu muayene, en gelişmiş emar cihazından bile daha sıcak, daha hızlı bilgi verir doktora. Prostatın sertliğini, üzerindeki o pürüzleri, şüpheli bir nodül olup olmadığını parmak ucuyla hissetmek kadar net bir teşhis yöntemi yok vallahi billahi... Gözünüzü kapatıp derin bir nefes alıyorsunuz ve bitiyor.
İşler biraz daha karmaşıklaştığında, tam olarak ne olduğunu anlayamadığımız o gri alanlarda ise daha ileri tetkiklere başvurmak şart oluyor. Esnek bir borunun ucundaki kamerayla mesanenin içine girmek yani sistoskopi yapmak gerekebilir mesela... Ya da ilaçlı böbrek filmleri, bilgisayarlı tomografiler, emar görüntülemeleri devreye girer. "Dur bakalım, şurada ne varmış" deyip işi şansa bırakmamak için doktorunuz bu ekstra testleri ister. Ne olursa olsun, ertelemeyin şu kontrolleri... Vücut sinyal veriyorsa kulak tıkamanın kimseye bir faydası yok.
