Hakan Ulu
Kayıtlı Kullanıcı
LPG sistemi entegre edilmiş bir motorun çalışma dinamiği, fabrika çıkışı benzinli bir motora göre çok daha yüksek bir yanma sıcaklığına dayanmak zorundadır. Yılların verdiği sanayi tecrübesiyle söyleyebiliriz ki, LGP'li araçlarda ibrenin aniden yükselmesi aslında bize motorun içeride adeta kavrulduğunu fısıldar... Gazın yanma yapısı benzin gibi sıvı bir soğutma etkisi yaratmadığı için, silindir kapaklarından tutun da subaplara kadar her nokta ekstra bir ısı yükü altında kalır. Hal böyle olunca, soğutma sıvısının devirdaimi veya radyatörün performansı en ufak bir aksamada hemen iflas eder. Birçok sürücü dostumuz bu durumu sadece yaz sıcaklarına bağlama hatasına düşüyor, oysa kışın ortasında bile regülatörden kaynaklanan küçük bir gaz kaçağı veya hava kabarcığı motoru bir anda yakma noktasına getirebilir...
Motor kaputunun altında adeta gizli bir kahraman gibi çalışan regülatör dediğimiz o gaz beyni parçası var ya, işte o bozulduğunda işler bir anda çığırından çıkabilir. Bu parça, depodan gelen soğuk gazı motora göndermeden önce sıcak motor suyuyla ısıtıp buharlaştırmakla görevlidir. Eğer regülatörün içindeki o incecik diyafram eskimişse veya su kanalları kireçten tıkandıysa ne olur biliyor musunuz? Motor soğutma suyunu kendi bünyesine çeker, sistemde su eksiltir ve araç durup dururken alev gibi ısınmaya başlar... Hatta bazen gaz manifoldundan soğutma suyuna gaz sızar da haberimiz bile olmaz. Devirdaim pompası su yerine hava basmaya başladığı an ibre kırmızıya dayanır, sonra uğraş dur silindir kapak contasıyla.
Peki biz bu derdi kökten çözmek için sanayiye gittiğimizde ilk nereye bakmalıyız, ustanın elini nereye yönlendirmeliyiz? Her şeyden önce o antifrizsiz binenlerin kulaklarını biraz çınlatmak lazım; motora sadece musluk suyu koymak regülatörün ve radyatörün katilidir, bunu net olarak bilelim. LPG montajı yapılırken kesilip biçilen kalorifer hortumları, t-borular ve kelepçeler zamanla gevşeyip içeriye çaktırmadan hava aldırır. Arabanın altında hiç su birikintisi görmezsiniz ama sistem sürekli hava yaptığı için hararet bir iner bir çıkar, insanı fıtık eder... Bazen sadece 50 liralık bir radyatör kapağının basıncı tutamaması yüzünden koca motoru kucağına alan arkadaşlarımız oluyor, inanın insan üzülüyor.
Gaz ayarının fakirde kalması demek, aslında o motoru ağır ağır ateşe atmakla birebir aynı şeydir. Aracın beynine bağlanan bilgisayarda LPG kalibrasyonu düzgün yapılmadığında, silindir içine giren gaz miktarı havaya oranla az kalır ve bu durum muazzam bir iç sıcaklık yaratır. Yakıttan tasarruf edelim derken motor bloğunu çatlatmanın, subap eritmenin alemi yok... Ustaya gittiğinizde "sadece gaz ayarı yap geç" demeyin, aracın yolda giderkenki zengin-fakir karışım değerlerini mutlaka kontrol ettirin. Doğru ayarlanmış bir LPG sistemi, benzinle neredeyse aynı sıcaklıkta çalışır ve sizi yolda bırakmaz.
Soğutma fanının vaktinde devreye girmemesi veya devirdaim çarklarının aşınması da LPG'nin yüksek ısısıyla birleşince tam bir felaket senaryosuna dönüşür. Şehir içi trafiğinde dur-kalk yaparken hararet göstergeniz yükselip gaza bastığınızda düşüyorsa, arayacağınız ilk suçlu kesinlikle devirdaim pompasıdır. Su devirdaim edemediği için regülatörde donma yapar, motor bloğu ise sıcaklıktan patlama radyesine gelir... Bazen de termostat tam açmaz, suyu radyatöre göndermez. Kendi aracımızda hissettiğimiz o ufak güç kayıplarını, klimayı açınca gelen hafif yanık kokularını ciddiye almak şart, yoksa yol kenarında kaputtan dumanlar çıkarken çekici beklemek işten bile değil...
Motor kaputunun altında adeta gizli bir kahraman gibi çalışan regülatör dediğimiz o gaz beyni parçası var ya, işte o bozulduğunda işler bir anda çığırından çıkabilir. Bu parça, depodan gelen soğuk gazı motora göndermeden önce sıcak motor suyuyla ısıtıp buharlaştırmakla görevlidir. Eğer regülatörün içindeki o incecik diyafram eskimişse veya su kanalları kireçten tıkandıysa ne olur biliyor musunuz? Motor soğutma suyunu kendi bünyesine çeker, sistemde su eksiltir ve araç durup dururken alev gibi ısınmaya başlar... Hatta bazen gaz manifoldundan soğutma suyuna gaz sızar da haberimiz bile olmaz. Devirdaim pompası su yerine hava basmaya başladığı an ibre kırmızıya dayanır, sonra uğraş dur silindir kapak contasıyla.
Peki biz bu derdi kökten çözmek için sanayiye gittiğimizde ilk nereye bakmalıyız, ustanın elini nereye yönlendirmeliyiz? Her şeyden önce o antifrizsiz binenlerin kulaklarını biraz çınlatmak lazım; motora sadece musluk suyu koymak regülatörün ve radyatörün katilidir, bunu net olarak bilelim. LPG montajı yapılırken kesilip biçilen kalorifer hortumları, t-borular ve kelepçeler zamanla gevşeyip içeriye çaktırmadan hava aldırır. Arabanın altında hiç su birikintisi görmezsiniz ama sistem sürekli hava yaptığı için hararet bir iner bir çıkar, insanı fıtık eder... Bazen sadece 50 liralık bir radyatör kapağının basıncı tutamaması yüzünden koca motoru kucağına alan arkadaşlarımız oluyor, inanın insan üzülüyor.
Gaz ayarının fakirde kalması demek, aslında o motoru ağır ağır ateşe atmakla birebir aynı şeydir. Aracın beynine bağlanan bilgisayarda LPG kalibrasyonu düzgün yapılmadığında, silindir içine giren gaz miktarı havaya oranla az kalır ve bu durum muazzam bir iç sıcaklık yaratır. Yakıttan tasarruf edelim derken motor bloğunu çatlatmanın, subap eritmenin alemi yok... Ustaya gittiğinizde "sadece gaz ayarı yap geç" demeyin, aracın yolda giderkenki zengin-fakir karışım değerlerini mutlaka kontrol ettirin. Doğru ayarlanmış bir LPG sistemi, benzinle neredeyse aynı sıcaklıkta çalışır ve sizi yolda bırakmaz.
Soğutma fanının vaktinde devreye girmemesi veya devirdaim çarklarının aşınması da LPG'nin yüksek ısısıyla birleşince tam bir felaket senaryosuna dönüşür. Şehir içi trafiğinde dur-kalk yaparken hararet göstergeniz yükselip gaza bastığınızda düşüyorsa, arayacağınız ilk suçlu kesinlikle devirdaim pompasıdır. Su devirdaim edemediği için regülatörde donma yapar, motor bloğu ise sıcaklıktan patlama radyesine gelir... Bazen de termostat tam açmaz, suyu radyatöre göndermez. Kendi aracımızda hissettiğimiz o ufak güç kayıplarını, klimayı açınca gelen hafif yanık kokularını ciddiye almak şart, yoksa yol kenarında kaputtan dumanlar çıkarken çekici beklemek işten bile değil...
