Ahmet Katan
Kayıtlı Kullanıcı
Sıkılmış bir bardak portakal suyu, masumiyet karinesinden yararlanan bir şeker bombasıdır aslında. Sabahları o şık cam bardaklarda içimize çektiğimiz şeyin, doğanın bize sunduğu o muazzam lif kalkanından tamamen arındırılmış saf fruktoz olduğunu ne zaman unuttuk? Tabiat ana meyveyi paketlerken yanına posasını da koymuş ki, vücut o yükü kaldırabilsin, kana aniden hücum etmesin o tatlı zehir. Biz ne yapıyoruz peki; zahmet etmeyelim, iki dakikada lıkır lıkır yutalım diye o canım lifleri çöpe fırlatıyoruz. Vallahi billahi büyük hata yapıyoruz, hem de göz göre göre. Kana karışma hızı o kadar yüksek ki, pankreas neye uğradığını şaşırıyor, insülin tavan yapıyor haliyle.
Dişlerin çiğneme fonksiyonunu devre dışı bıraktığımız an, metabolizmanın ritmini de bozuyoruz demektir. Çiğnemek sadece lokmayı küçültmek değil beynimize "doyuyoruz" sinyalini göndermenin de ilk adımıdır, o mekanizmayı çalıştırmazsanız ne olur? Dört portakalı sıkıp bir dikişte bitirirsiniz ama oturup o dört portakalı tek seferde yiyemezsiniz, imkanı yok, şişersiniz. İşte o katı meyvedeki mikrobesinler, fitokimyasallar ve en önemlisi pektin dediğimiz o mucizevi çözünür lifler mideyi yavaşça terk ederken bizi tok tutuyor. Sıvılaştırılmış meyve ise mideden transit geçip direkt karaciğere yük bindiriyor. Karaciğer yağlanması dedikleri o modern zaman illeti de tam olarak bu yüzden kapımızı çalıyor ya zaten...
Antioksidan kapacağız, C vitaminiyle bağışıklığı coşturacağız derken serbest fruktoz yüklemesiyle hücreleri yaşlandırmak tam bir ironi değil de nedir? O çok övülen, vitamin deposu diye pazarlanan taze sıkılmış sular, sıkıldığı andan itibaren hava ve ışıkla temas ederek oksitlenmeye, yani gücünü kaybetmeye başlıyor. Bardakta bekleyen o sıvı, aslında meyvenin sadece şekerli suyundan ibaret kalıyor bir süre sonra. Tabii ki gidip o marketlerdeki kutulanmış, pastörize edilmiş konsantre ukteleri içmeyin, onlara hiç girmiyorum bile ama tazesini de baş tacı etmeden önce iki kez düşünmek gerek. Gerçekten o vitamini almak istiyorsan, soyacaksın o mandalinayı, lifiyle, beyaz zarıyla birlikte çiğneye çiğneye yiyeceksin abi, işin kolayı her zaman sağlıklı olmuyor.
Mutfak tezgahlarındaki o devasa katı meyve sıkacakları, modern insanın tembelliğine kesilmiş en şık faturalardan biridir bana göre. Bir düşünün, doğada hangi canlı meyvenin suyunu sıkarak besleniyor, hangi evrimsel süreç bizi buna hazırladı? Hiçbiri. Biz o posayı posa torbasında bırakıp çöpe attığımızda, aslında meyvenin glisemik indeksini yukarı fırlatan bir kimyasal işlem yürütmüş oluyoruz kendi çapımızda. Kan şekerindeki o ani dalgalanmalar, hani o içtikten yarım saat sonra gelen ani tatlı krizleri, halsizlikler hep bu yüzden. Meyveyi bütün olarak yediğinizde ise o şeker kana damla damla, süzüle süzüle, vücudu yormadan salınıyor. Seçim sizin; ya hücrelerinizi bir kerede şeker banyosuna sokacaksınız ya da zamana yayarak onları besleyeceksiniz...
Dişlerin çiğneme fonksiyonunu devre dışı bıraktığımız an, metabolizmanın ritmini de bozuyoruz demektir. Çiğnemek sadece lokmayı küçültmek değil beynimize "doyuyoruz" sinyalini göndermenin de ilk adımıdır, o mekanizmayı çalıştırmazsanız ne olur? Dört portakalı sıkıp bir dikişte bitirirsiniz ama oturup o dört portakalı tek seferde yiyemezsiniz, imkanı yok, şişersiniz. İşte o katı meyvedeki mikrobesinler, fitokimyasallar ve en önemlisi pektin dediğimiz o mucizevi çözünür lifler mideyi yavaşça terk ederken bizi tok tutuyor. Sıvılaştırılmış meyve ise mideden transit geçip direkt karaciğere yük bindiriyor. Karaciğer yağlanması dedikleri o modern zaman illeti de tam olarak bu yüzden kapımızı çalıyor ya zaten...
Antioksidan kapacağız, C vitaminiyle bağışıklığı coşturacağız derken serbest fruktoz yüklemesiyle hücreleri yaşlandırmak tam bir ironi değil de nedir? O çok övülen, vitamin deposu diye pazarlanan taze sıkılmış sular, sıkıldığı andan itibaren hava ve ışıkla temas ederek oksitlenmeye, yani gücünü kaybetmeye başlıyor. Bardakta bekleyen o sıvı, aslında meyvenin sadece şekerli suyundan ibaret kalıyor bir süre sonra. Tabii ki gidip o marketlerdeki kutulanmış, pastörize edilmiş konsantre ukteleri içmeyin, onlara hiç girmiyorum bile ama tazesini de baş tacı etmeden önce iki kez düşünmek gerek. Gerçekten o vitamini almak istiyorsan, soyacaksın o mandalinayı, lifiyle, beyaz zarıyla birlikte çiğneye çiğneye yiyeceksin abi, işin kolayı her zaman sağlıklı olmuyor.
Mutfak tezgahlarındaki o devasa katı meyve sıkacakları, modern insanın tembelliğine kesilmiş en şık faturalardan biridir bana göre. Bir düşünün, doğada hangi canlı meyvenin suyunu sıkarak besleniyor, hangi evrimsel süreç bizi buna hazırladı? Hiçbiri. Biz o posayı posa torbasında bırakıp çöpe attığımızda, aslında meyvenin glisemik indeksini yukarı fırlatan bir kimyasal işlem yürütmüş oluyoruz kendi çapımızda. Kan şekerindeki o ani dalgalanmalar, hani o içtikten yarım saat sonra gelen ani tatlı krizleri, halsizlikler hep bu yüzden. Meyveyi bütün olarak yediğinizde ise o şeker kana damla damla, süzüle süzüle, vücudu yormadan salınıyor. Seçim sizin; ya hücrelerinizi bir kerede şeker banyosuna sokacaksınız ya da zamana yayarak onları besleyeceksiniz...
